Is een management buy-out de juiste oplossing voor mijn bedrijfsopvolging? (1/2)

Veel ondernemers denken op enig moment na over de toekomst van hun onderneming. Mogelijk wil je binnen enkele jaren een stap terug doen, ontbreekt een opvolger binnen de familie of vind je het belangrijk dat de onderneming, medewerkers en klanten in vertrouwde handen blijven.

In dergelijke situaties wordt vaak gekeken naar een verkoop aan een concurrent, investeerder of andere strategische partij. Een alternatief dat regelmatig over het hoofd wordt gezien, is de management buy-out.

Bij een management buy-out neemt één of meerdere leden van het managementteam de aandelen van de huidige eigenaar over. De onderneming wordt daarmee niet verkocht aan een externe partij, maar aan mensen die de organisatie door en door kennen en vaak jarenlang hebben bijgedragen aan de ontwikkeling ervan. Een MBO wordt daarom regelmatig omschreven als een estafette, waarbij het stokje wordt overgedragen aan een vertrouwde volgende generatie binnen de onderneming.

Waarom kiezen ondernemers voor een management buy-out?

Een MBO is niet altijd de meest voor de hand liggende vorm van bedrijfsopvolging. Toch zien wij regelmatig ondernemers die bewust voor overdracht aan hun eigen managementteam kiezen.

Een belangrijke overweging daarbij is continuïteit. Het management kent de klanten, medewerkers, processen en cultuur van de onderneming. Hierdoor is de kans op ingrijpende veranderingen na de overdracht doorgaans kleiner dan bij een verkoop aan een externe partij, en zeker kleiner dan bij een management buy-in, waarbij de nieuwe eigenaar van buiten de organisatie komt.

Ook vertrouwen speelt vaak een belangrijke rol. Ondernemers werken soms jarenlang samen met dezelfde sleutelfiguren binnen de organisatie. Wanneer deze managers een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de groei en ontwikkeling van het bedrijf, voelt overdracht aan het eigen managementteam voor veel ondernemers als een logische vervolgstap.

Daarnaast speelt regelmatig een vorm van waardering mee. Ondernemers gunnen betrokken medewerkers de kans om mede-eigenaar te worden van de onderneming. Uiteraard vindt een MBO plaats tegen een zakelijke waarde, maar in de praktijk zijn verkopers vaak bereid om de financiering van de transactie mede mogelijk te maken, bijvoorbeeld door een achtergestelde lening te verstrekken.

De beste opvolger bevindt zich soms al binnen de onderneming

Bij bedrijfsopvolging wordt vaak eerst gekeken naar mogelijkheden buiten de organisatie. Is er interesse vanuit een strategische koper of investeerder?

In de praktijk zien wij echter regelmatig dat een geschikte opvolger al binnen de onderneming aanwezig is. Juist daarom wordt een management buy-out vaak gezien als een passende oplossing voor opvolgingsvraagstukken waarbij continuïteit een belangrijke rol speelt.

Een financieel directeur, operationeel manager of commercieel directeur kan in de loop der jaren steeds meer verantwoordelijkheden hebben gekregen. Hierdoor ontstaat regelmatig een situatie waarin het managementteam feitelijk al verantwoordelijk is voor een groot deel van de dagelijkse aansturing van de onderneming.

De centrale vraag is dan niet langer of zij de onderneming kunnen leiden, maar of zij bereid en in staat zijn om de stap naar ondernemerschap en eigenaarschap te zetten.

Is mijn managementteam klaar voor eigenaarschap?

Dit is vaak één van de belangrijkste vragen binnen een MBO-traject. Niet iedere sterke manager is automatisch een succesvolle ondernemer. Eigenaarschap brengt immers aanvullende verantwoordelijkheden en risico’s met zich mee.

Denk hierbij onder meer aan:

• Het dragen van financieel risico;
• Het nemen van investeringsbeslissingen;
• Het aantrekken en beheren van financieringen;
• Het dragen van de eindverantwoordelijkheid voor de onderneming.
• Het is daarom verstandig om ruim vóór een mogelijke overdracht te beoordelen of het managementteam klaar is voor deze stap. Ondernemers die hier tijdig aandacht aan besteden, creëren doorgaans meer opties en meer rust gedurende het traject.

Een MBO vraagt om een gedegen voorbereiding

Een management buy-out is niet alleen een opvolgingsvraagstuk, maar ook nadrukkelijk een financieringsvraagstuk.

In de praktijk zien wij regelmatig dat managementteams beschikken over ruime operationele kennis en ervaring, maar niet direct over voldoende middelen om de onderneming volledig over te nemen. Daarom wordt vaak gekozen voor een combinatie van eigen middelen, bancaire financiering en een verkoperslening.

Juist daarom is een zorgvuldige voorbereiding essentieel. Niet alleen voor de kopers, maar ook voor de ondernemer die verkoopt. Door tijdig inzicht te verkrijgen in de waarde van de onderneming, de financierbaarheid van de transactie en de geschiktheid van het managementteam, kunnen risico’s en verrassingen in een later stadium worden beperkt.

Daarnaast verdient de toekomstige rol van de ondernemer aandacht. Blijf je na de overdracht nog enige tijd betrokken als adviseur of aandeelhouder, of kies je voor een volledige overdracht vanaf het moment van verkoop?

MBO in de praktijk

CROP corporate finance heeft de afgelopen jaren tientallen management buy-outs begeleid, variërend van softwareconsultancybedrijven en adviesbureaus tot interieurbouwers en engineeringsbedrijven.

Hoewel iedere situatie uniek is, zien wij steeds hetzelfde uitgangspunt terugkomen: succesvolle management buy-outs beginnen ruim voordat de daadwerkelijke overdracht plaatsvindt.

Past een management buy-out bij jouw situatie?

Een management buy-out is niet in iedere situatie de optimale oplossing. Wanneer continuïteit, cultuurbehoud en een vertrouwd managementteam belangrijke uitgangspunten zijn, kan een MBO echter een zeer aantrekkelijke route zijn. Veel succesvolle trajecten starten met het tijdig stellen van de juiste vragen over opvolging, eigenaarschap en continuïteit.

Overweeg je een management buy-out of wil je meer informatie over dit onderwerp? Neem dan vrijblijvend contact op met Herber Blokland. In een oriënterend gesprek bespreken we graag de mogelijkheden. In de praktijk blijkt vaak dat er meer opties zijn dan vooraf wordt gedacht, ook op het gebied van financiering.