Wat zijn de risico’s als je geen vrijwillige controle laat uitvoeren bij externe financiering?

Het grootste risico van het ontbreken van een vrijwillige controle bij externe financiering is dat banken, investeerders en andere financiers minder vertrouwen hebben in je cijfers, waardoor financieringsaanvragen vertraging oplopen, tegen ongunstigere voorwaarden worden verstrekt of zelfs worden afgewezen. Zelfs wanneer je organisatie geen controleplicht heeft, kan een vrijwillige controle dus bijzonder nuttig zijn. Externe partijen willen zekerheid over de betrouwbaarheid van je financiële informatie, en een controleverklaring van een registeraccountant biedt precies die zekerheid. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over de eisen van financiers, de gevolgen van het ontbreken van een controle en wanneer een vrijwillige controle een slimme investering is.

Welke eisen stellen banken en financiers aan de jaarrekening?

Banken en financiers vragen bij financieringsaanvragen vrijwel altijd om een jaarrekening die voldoet aan specifieke kwaliteitseisen. Afhankelijk van de omvang van de financiering en het risicoprofiel van je organisatie kan dat variëren van een samengestelde jaarrekening tot een jaarrekening met een volledige controleverklaring van een registeraccountant.

In de praktijk hanteren de meeste banken interne richtlijnen die bepalen welk type verklaring zij nodig hebben. Bij kleinere financieringen volstaat soms een samenstellingsverklaring, maar zodra het om grotere bedragen gaat of wanneer de financier meer zekerheid wil over de betrouwbaarheid van de cijfers, wordt een beoordelingsverklaring of controleverklaring gevraagd. Dat geldt ook wanneer je organisatie recent is gegroeid, een gewijzigde juridische structuur heeft of nieuwe activiteiten ontplooit.

Naast de verklaring zelf letten financiers op een aantal concrete aspecten van de jaarrekening:

  • Tijdigheid: Is de jaarrekening recent genoeg om een actueel beeld te geven van de financiële positie?
  • Volledigheid: Zijn alle relevante posten en toelichtingen opgenomen conform de geldende verslaggevingsstandaarden?
  • Continuïteit: Geeft de jaarrekening een realistisch beeld van de toekomstbestendigheid van de onderneming?
  • Consistentie: Zijn de gehanteerde grondslagen en waarderingsprincipes consistent met voorgaande jaren?

Het is verstandig om vooraf bij je financier na te vragen welk type verklaring precies wordt verwacht. Zo voorkom je dat je halverwege het financieringsproces voor verrassingen komt te staan.

Wat gebeurt er als je zonder controleverklaring een financiering aanvraagt?

Wanneer je een financiering aanvraagt zonder controleverklaring terwijl de financier die wel verwacht, leidt dat in de meeste gevallen tot vertraging van het proces, aanvullende informatieverzoeken of ongunstigere financieringsvoorwaarden. In het slechtste geval wordt de aanvraag afgewezen.

Banken en andere financiers baseren hun kredietbeslissingen op de mate van zekerheid die zij hebben over je financiële positie. Een jaarrekening zonder controleverklaring biedt minder zekerheid dan een gecontroleerde jaarrekening. Dat betekent dat de financier het risico hoger inschat, wat zich vertaalt in concrete gevolgen:

  • Hogere renteopslagen: Financiers compenseren het hogere risico door een hogere rente te rekenen.
  • Aanvullende zekerheden: Je wordt mogelijk gevraagd om extra onderpand of persoonlijke borgstellingen te verstrekken.
  • Langere doorlooptijd: De financier zal aanvullende due diligence uitvoeren, wat het proces vertraagt.
  • Beperktere financieringsruimte: Zonder de zekerheid van een controleverklaring kan de maximale financiering lager uitvallen.

Vooral bij groeiende organisaties in het hogere MKB-segment speelt dit. Je organisatie heeft misschien geen wettelijke controleplicht (die geldt pas wanneer je gedurende twee opeenvolgende jaren voldoet aan minimaal twee van drie criteria: meer dan 15 miljoen euro omzet, meer dan 7,5 miljoen euro balanstotaal, of gemiddeld 50 of meer werknemers), maar dat betekent niet dat een controle overbodig is. Financiers kijken naar hun eigen risicokader, niet alleen naar de wettelijke vereisten.

Hoe beïnvloedt het ontbreken van een controle het vertrouwen van aandeelhouders en investeerders?

Het ontbreken van een accountantscontrole kan het vertrouwen van aandeelhouders en investeerders aanzienlijk verminderen, omdat zij zonder onafhankelijke verificatie geen zekerheid hebben over de juistheid en volledigheid van de gepresenteerde cijfers. Dit geldt in het bijzonder bij nieuwe aandeelhouders, bij een fusie of bij het aantrekken van extern kapitaal.

Aandeelhouders en investeerders nemen beslissingen op basis van financiële informatie. Wanneer die informatie niet onafhankelijk is getoetst, ontstaat er een informatieongelijkheid: het bestuur weet meer over de werkelijke financiële situatie dan de externe partij. Een controleverklaring van een registeraccountant verkleint die kloof en geeft investeerders het vertrouwen dat de cijfers betrouwbaar zijn.

Bij nieuwe aandeelhouders en participaties

Wanneer een nieuwe aandeelhouder toetreedt, wil deze zekerheid over de waarde van de onderneming en de betrouwbaarheid van de historische cijfers. Een gecontroleerde jaarrekening vormt daarbij een stevige basis voor de waardebepaling en de onderhandelingen. Zonder die controle kan een potentiële aandeelhouder terughoudender zijn of een lagere waardering hanteren als compensatie voor het hogere risico.

Bij bestaande aandeelhouders en governance

Ook bestaande aandeelhouders hebben baat bij een gecontroleerde jaarrekening. Het versterkt de governance van de organisatie en laat zien dat het bestuur transparantie en verantwoording serieus neemt. Zeker bij organisaties met meerdere aandeelhouders of een raad van commissarissen draagt een vrijwillige controle bij aan een professionele en vertrouwenwekkende bedrijfsvoering.

Wanneer is een vrijwillige controle verstandig, ook als er geen wettelijke plicht is?

Een vrijwillige controle is verstandig zodra externe partijen zoals banken, investeerders, subsidieverstrekkers of nieuwe aandeelhouders zekerheid nodig hebben over je financiële cijfers, ook wanneer je organisatie niet aan de wettelijke criteria voor controleplicht voldoet. Geen controleplicht betekent immers niet dat een controle niet nuttig is.

Er zijn verschillende situaties waarin een vrijwillige controle bijzonder waardevol is:

  • Financieringsaanvragen: Wanneer je een bankfinanciering aanvraagt voor groei, een overname of een investering, en de bank om een controleverklaring vraagt.
  • Subsidieverantwoording: Bij bepaalde subsidies is een accountantsverklaring vereist voor de verantwoording. Een vrijwillige controle van de jaarrekening kan daarbij als solide basis dienen.
  • Toetreding van nieuwe aandeelhouders: Wanneer je extern kapitaal aantrekt of een partner laat participeren, biedt een gecontroleerde jaarrekening de gewenste transparantie.
  • Voorbereiding op groei: Als je organisatie richting de wettelijke drempelwaarden groeit, is het slim om alvast ervaring op te doen met het controleproces en je interne processen daarop in te richten.
  • Versterking van interne beheersing: Een controle levert vaak waardevolle inzichten op over de kwaliteit van je administratie, interne processen en risicobeheersing.

Veel ondernemers in het hogere MKB-segment ontdekken dat een vrijwillige controle niet alleen externe partijen geruststelt, maar ook intern waarde toevoegt. De registeraccountant kijkt met een frisse, onafhankelijke blik naar je organisatie en signaleert verbeterpunten die je anders mogelijk over het hoofd ziet.

Wat kost een vrijwillige controle en hoe verhoudt dat zich tot de risico’s?

De kosten van een vrijwillige controle hangen af van de omvang en complexiteit van je organisatie, de kwaliteit van je administratie en de sector waarin je opereert. Hoewel het een investering is, weegt die in de meeste gevallen ruimschoots op tegen de kosten van een afgewezen financiering, ongunstigere leningsvoorwaarden of het mislopen van een strategische samenwerking.

Factoren die de omvang van de controle en daarmee de investering beïnvloeden, zijn onder andere:

  • Het aantal entiteiten en de complexiteit van de groepsstructuur
  • De kwaliteit en digitalisering van de administratie en interne processen
  • De aard van de bedrijfsactiviteiten en de sector
  • Of het een eerste controle betreft of een vervolgopdracht

Wanneer je de investering afzet tegen de mogelijke gevolgen van het ontbreken van een controle, wordt het perspectief helder. Een hogere renteopslag op een financiering van enkele miljoenen euro’s kan over de looptijd al snel een veelvoud kosten van de controle zelf. En het mislopen van een financiering of investeerder kan de groei van je onderneming vertragen.

Bovendien levert een goed uitgevoerde controle meer op dan alleen een verklaring. Je krijgt inzicht in de kwaliteit van je financiële processen, concrete aanbevelingen voor verbetering en een sterkere positie richting alle externe stakeholders. Het is daarmee niet alleen een kostenpost, maar een investering in de professionaliteit en toekomstbestendigheid van je organisatie.

Hoe CROP accountants & adviseurs helpt bij vrijwillige controle en externe financiering

Bij CROP combineren we de persoonlijke aanpak van een middelgroot kantoor met de diepgaande vaktechnische kennis die je van een grote organisatie mag verwachten. Met onze AFM-vergunning voor het uitvoeren van wettelijke controles en een team van registeraccountants dat tot de top 15 van Nederland behoort, zijn we de ideale partner voor ondernemers die zekerheid willen bieden aan hun financiers, aandeelhouders en andere stakeholders.

Wat je van ons kunt verwachten:

  • Helder advies vooraf: We brengen samen in kaart welk type opdracht je daadwerkelijk nodig hebt, of dat nu een controle van de jaarrekening, een beoordeling of een samenstelling is.
  • Pragmatische en efficiënte werkwijze: Onze controles zijn gericht op kwaliteit en zekerheid, zonder onnodige bureaucratie.
  • Brede expertise onder één dak: Naast audit en assurance beschikken we over specialisten op het gebied van accountancy en advies, fiscaliteit, corporate finance en pensioenadvisering.
  • Persoonlijke betrokkenheid: We denken en handelen als ondernemer, begrijpen de druk van externe partijen en staan naast je tijdens het hele proces.

Of je nu een financieringsaanvraag voorbereidt, een nieuwe aandeelhouder verwelkomt of gewoon meer grip wilt op je financiële huishouding: wij helpen je graag vooruit. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden voor jouw organisatie. Meer weten over wie we zijn en wat we doen? Bekijk onze website.

Gerelateerde artikelen