Moet een zorgstichting altijd een accountantscontrole laten uitvoeren?

Nee, niet elke zorgstichting is verplicht om een accountantscontrole te laten uitvoeren. Of een stichting haar jaarrekening moet laten controleren, hangt af van de omvang van de organisatie, de juridische structuur en de eisen die externe partijen zoals subsidieverstrekkers of zorgverzekeraars stellen. Kleinere zorgstichtingen vallen vaak onder vrijstellingen op basis van de wettelijke drempelwaarden uit het Burgerlijk Wetboek.

Toch is de praktijk genuanceerder dan een simpel ja of nee. Veel zorgstichtingen groeien snel, krijgen te maken met nieuwe financieringsvormen of veranderen van juridische structuur. Daardoor verschuiven de regels rondom de controleplicht, soms zonder dat bestuurders dat direct doorhebben. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over wanneer een accountantscontrole verplicht is, welke uitzonderingen er bestaan en hoe je als zorgstichting de juiste keuze maakt.

Wanneer is een accountantscontrole wettelijk verplicht voor zorginstellingen?

Een accountantscontrole is wettelijk verplicht voor zorginstellingen die kwalificeren als middelgrote of grote rechtspersoon op basis van de criteria uit Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Daarnaast kan sectorspecifieke regelgeving, zoals de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza), een zelfstandige controleplicht opleggen aan bepaalde zorgaanbieders.

De algemene drempelwaarden uit het BW bepalen of een stichting als klein, middelgroot of groot wordt aangemerkt. Een stichting overschrijdt de grens van “klein” wanneer zij op twee opeenvolgende balansdata aan minimaal twee van de volgende drie criteria voldoet:

  • Balanstotaal van meer dan 7,5 miljoen euro
  • Netto-omzet van meer dan 15 miljoen euro
  • Gemiddeld 50 of meer werknemers

Zodra een zorgstichting deze drempels overschrijdt, is zij verplicht haar jaarrekening te laten controleren door een registeraccountant. Maar ook onder die drempels kan een controleplicht gelden. De Wtza verplicht zorgaanbieders die bepaalde vormen van zorg verlenen en boven een vastgestelde omzetgrens uitkomen tot het indienen van een jaarverantwoording inclusief accountantscontrole. Het is daarom belangrijk om zowel de algemene als de sectorspecifieke regels te toetsen aan de eigen situatie.

Wat is het verschil tussen een samenstellingsopdracht en een controleopdracht bij een zorgstichting?

Het belangrijkste verschil zit in de mate van zekerheid die de accountant verstrekt. Bij een samenstellingsopdracht stelt de accountant de jaarrekening op zonder een oordeel te geven over de betrouwbaarheid ervan. Bij een controleopdracht (audit) onderzoekt de accountant de jaarrekening grondig en geeft een verklaring af over de getrouwheid van de cijfers.

Samenstellingsopdracht

Bij een samenstellingsopdracht verwerkt de accountant de financiële gegevens van de zorgstichting tot een jaarrekening. De accountant controleert de cijfers niet inhoudelijk en geeft geen zekerheid aan derden. Dit type opdracht is geschikt voor kleinere zorgstichtingen die geen wettelijke controleplicht hebben en geen externe partijen hoeven te overtuigen van de betrouwbaarheid van hun cijfers.

Controleopdracht

Een controleopdracht gaat veel verder. De accountant voert een diepgaand onderzoek uit naar de jaarrekening, toetst de interne beheersing en geeft uiteindelijk een accountantsverklaring af. Die verklaring biedt een hoge mate van zekerheid aan stakeholders zoals banken, subsidieverstrekkers en zorgverzekeraars. Voor zorgstichtingen die verplicht zijn hun jaarrekening te laten controleren, is dit het type opdracht dat nodig is.

Daarnaast bestaat er nog een tussenvorm: de beoordelingsopdracht. Hierbij geeft de accountant een beperkte mate van zekerheid. Sommige subsidieverstrekkers accepteren een beoordelingsverklaring in plaats van een volledige controleverklaring. Het is verstandig om vooraf goed uit te zoeken welk type verklaring daadwerkelijk wordt gevraagd, zodat je niet onnodig uitgebreide werkzaamheden laat uitvoeren.

Welke zorgstichtingen zijn vrijgesteld van de controleplicht?

Zorgstichtingen die kwalificeren als kleine rechtspersoon op basis van de drempelwaarden uit het Burgerlijk Wetboek zijn in principe vrijgesteld van de wettelijke controleplicht. Dat betekent dat zij op twee opeenvolgende balansdata niet aan meer dan één van de drie criteria (balanstotaal, netto-omzet en aantal werknemers) mogen voldoen.

In de praktijk vallen veel kleinere zorgstichtingen, zoals buurtgerichte zorginitiatieven of stichtingen met een beperkt aantal zorgverleners, onder deze vrijstelling. Zij hoeven hun jaarrekening niet verplicht te laten controleren door een accountant, hoewel zij uiteraard wel een jaarrekening moeten opstellen en deponeren.

Let wel op: ook als een zorgstichting formeel is vrijgesteld van de wettelijke controleplicht, kunnen externe partijen alsnog een accountantscontrole eisen. Denk aan:

  • Banken die bij een financieringsaanvraag een controleverklaring verlangen
  • Subsidieverstrekkers die een accountantsverklaring als voorwaarde stellen bij de verantwoording
  • Zorgverzekeraars die zekerheid willen over de besteding van zorggelden
  • Statuten van de stichting zelf, waarin een controleplicht kan zijn opgenomen

Het is daarom verstandig om niet alleen naar de wettelijke verplichting te kijken, maar ook naar de verwachtingen van alle betrokken partijen. Een vrijwillige controle kan in sommige gevallen juist veel waarde toevoegen, omdat het vertrouwen schept bij financiers en samenwerkingspartners.

Wat zijn de gevolgen als een zorgstichting geen accountantscontrole laat uitvoeren terwijl dat wel moet?

Wanneer een zorgstichting de verplichte accountantscontrole niet laat uitvoeren, is de jaarrekening niet rechtsgeldig vastgesteld. Dit kan leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders, het verlies van subsidies en financieringen, en toezichtmaatregelen door instanties zoals de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) of het CIBG.

De gevolgen zijn concreet en raken de organisatie op meerdere niveaus:

  • Bestuurdersaansprakelijkheid: Bij het ontbreken van een gecontroleerde jaarrekening kunnen bestuurders hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld bij financiële problemen.
  • Verlies van financiering: Banken en subsidieverstrekkers kunnen lopende financieringen opschorten of nieuwe aanvragen afwijzen wanneer de vereiste accountantsverklaring ontbreekt.
  • Toezichtmaatregelen: Toezichthouders in de zorgsector kunnen handhavend optreden, variërend van een aanwijzing tot het intrekken van een vergunning.
  • Reputatieschade: Het niet voldoen aan wettelijke verplichtingen kan het vertrouwen van samenwerkingspartners, medewerkers en cliënten ondermijnen.

Door tijdig in kaart te brengen of jouw zorgstichting aan de controleplicht voldoet, voorkom je deze situaties en zorg je ervoor dat de organisatie op een stevig fundament staat. Juist bij groei of veranderingen in de organisatiestructuur is het waardevol om dit periodiek te laten toetsen.

Hoe kies je de juiste accountant voor een zorgstichting?

De juiste accountant voor een zorgstichting is een registeraccountant met ervaring in de zorgsector, kennis van de relevante wet- en regelgeving en een werkwijze die past bij de omvang en complexiteit van de organisatie. Daarnaast is het belangrijk dat het kantoor beschikt over een Wta-vergunning van de AFM wanneer een wettelijke controle nodig is.

Bij het selecteren van een accountant voor je zorgstichting zijn de volgende criteria van belang:

  • Sectorkennis: Kies een accountant die de zorgsector begrijpt en bekend is met regelgeving zoals de Wtza, de Governancecode Zorg en de specifieke verslaggevingsregels voor zorginstellingen.
  • Vergunningen: Controleer of het kantoor een Wta-vergunning heeft wanneer een wettelijke jaarrekeningcontrole nodig is.
  • Persoonlijke aandacht: Een accountant die jouw organisatie echt kent, signaleert sneller risico’s en kansen. Kies voor een kantoor waar je een vast aanspreekpunt hebt.
  • Brede expertise: Zorgstichtingen hebben vaak te maken met fiscale, juridische en financiële vraagstukken die samenhangen. Een kantoor met meerdere specialismen onder één dak kan integraal meedenken.
  • Pragmatische aanpak: Zoek een accountant die efficiënt werkt en helder communiceert over wat er nodig is, zonder onnodige complexiteit toe te voegen.

Neem de tijd om een kennismakingsgesprek te voeren voordat je een keuze maakt. Vraag naar de ervaring met vergelijkbare zorgstichtingen en hoe het kantoor omgaat met veranderingen in regelgeving. Een goede accountant denkt proactief mee en helpt je vooruitkijken.

Hoe CROP accountants & adviseurs helpt bij de jaarrekeningcontrole van zorgstichtingen

Bij CROP combineren we de persoonlijke aanpak van een middelgroot kantoor met de diepgaande vaktechnische kennis die je van een grote organisatie verwacht. Met onze Wta-vergunning van de AFM en een team van registeraccountants dat tot de top 15 van Nederland behoort, bieden we zorgstichtingen precies de zekerheid die zij nodig hebben. Onze jaarrekeningcontrole kenmerkt zich door een pragmatische en efficiënte werkwijze, altijd met oog voor jouw specifieke situatie.

Wat we concreet voor jouw zorgstichting kunnen betekenen:

  • Helder advies over de vraag of een stichting haar jaarrekening verplicht moet laten controleren, op basis van de actuele drempelwaarden en sectorspecifieke regelgeving
  • Uitvoering van wettelijke en vrijwillige controles, beoordelingsopdrachten en samenstellingsopdrachten
  • Brede expertise onder één dak via onze accountancy- en adviesdiensten, inclusief fiscaal advies, corporate finance en pensioenadvies
  • Proactief meedenken over langetermijndoelstellingen, risico’s en kansen voor jouw organisatie
  • Persoonlijk contact met een vast team dat jouw zorgstichting door en door kent

Wil je weten welk type opdracht jouw zorgstichting nodig heeft, of ben je benieuwd hoe wij je kunnen helpen met de jaarrekening en accountantscontrole? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee, zodat je met vertrouwen vooruitkijkt.

Gerelateerde artikelen