Wat zijn de gevolgen als ik geen gecontroleerde jaarrekening kan overleggen aan de bank?

8 min

Zonder gecontroleerde jaarrekening kan een bank je financieringsaanvraag vertragen, aanvullende zekerheden eisen of in het uiterste geval de aanvraag afwijzen. Banken gebruiken de gecontroleerde jaarrekening als basis om de kredietwaardigheid van je onderneming te beoordelen, en zonder dat document ontbreekt voor hen een essentieel stuk vertrouwen in je cijfers. De mate waarin dit gevolgen heeft, hangt af van de omvang van de financiering, je bedrijfsgrootte en de specifieke eisen die jouw bank stelt. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen rondom de situatie waarin een bank een gecontroleerde jaarrekening vraagt en wat je kunt doen om hier goed op voorbereid te zijn.

Welke eisen stelt een bank aan de jaarrekening bij een financieringsaanvraag?

Een bank stelt bij een financieringsaanvraag doorgaans de eis dat je een recente jaarrekening overlegt die is voorzien van een accountantsverklaring. Afhankelijk van de omvang van de financiering en je onderneming kan dat een samenstellingsverklaring, een beoordelingsverklaring of een controleverklaring zijn. Hoe groter het gevraagde bedrag en het risico voor de bank, hoe zwaarder de gevraagde verklaring.

Concreet kijkt een bank bij de beoordeling van je jaarrekening naar een aantal kernpunten:

  • Solvabiliteit: de verhouding tussen eigen vermogen en vreemd vermogen, oftewel hoe stevig je onderneming financieel op eigen benen staat.
  • Liquiditeit: of je onderneming op korte termijn aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen.
  • Rentabiliteit: de winstgevendheid van je onderneming over de afgelopen jaren.
  • Continuïteit: de verwachting dat je onderneming ook in de toekomst levensvatbaar blijft.

Een accountantsverklaring bij de jaarrekening geeft de bank zekerheid dat deze cijfers betrouwbaar zijn en volgens de geldende wet- en regelgeving zijn opgesteld. Zonder die zekerheid moet de bank zelf meer onderzoek doen, wat het proces vertraagt en de kans op aanvullende voorwaarden vergroot.

Daarnaast vragen banken vaak om aanvullende documenten zoals tussentijdse cijfers, prognoses en een toelichting op bijzondere posten. Maar de jaarrekening met accountantsverklaring vormt vrijwel altijd het fundament van de beoordeling.

Wat gebeurt er concreet als je geen gecontroleerde jaarrekening kunt overleggen?

Wanneer je geen gecontroleerde jaarrekening kunt overleggen, zal de bank je financieringsaanvraag niet direct afwijzen, maar je kunt wel te maken krijgen met vertragingen, strengere voorwaarden of een lager financieringsbedrag. De bank mist namelijk de onafhankelijke bevestiging dat je cijfers een getrouw beeld geven van de financiële situatie van je onderneming.

In de praktijk kan dit op verschillende manieren uitpakken:

  • Vertraging van het proces: de bank zal aanvullende informatie opvragen en meer tijd nodig hebben om je aanvraag te beoordelen.
  • Aanvullende zekerheden: denk aan extra onderpand, persoonlijke borgstellingen of een hogere dekkingsgraad.
  • Minder gunstige voorwaarden: een hogere rente of kortere looptijd, omdat de bank het risico hoger inschat.
  • Beperking van het financieringsbedrag: de bank kan besluiten een lager bedrag te financieren dan je hebt aangevraagd.
  • Uitstel of afwijzing: bij grotere financieringen kan het ontbreken van een gecontroleerde jaarrekening ertoe leiden dat de bank de aanvraag niet in behandeling neemt totdat de controle is afgerond.

Het is goed om te beseffen dat banken niet uit onwil handelen. Ze hebben een eigen zorgplicht en moeten verantwoorde kredietbeslissingen nemen. Een gecontroleerde jaarrekening helpt hen daarbij. Wanneer die ontbreekt, zoeken ze op andere manieren naar zekerheid, en dat werkt doorgaans in het nadeel van de aanvrager.

Kan een bank een gecontroleerde jaarrekening verplicht stellen?

Ja, een bank kan als voorwaarde voor financiering eisen dat je een gecontroleerde jaarrekening overlegt, ook als je wettelijk niet controleplichtig bent. Dit is een contractuele eis die de bank stelt op basis van haar eigen acceptatiebeleid en risicobeoordeling, en staat los van de wettelijke controleplicht.

De wettelijke controleplicht geldt voor ondernemingen die gedurende twee opeenvolgende jaren voldoen aan minimaal twee van de volgende drie criteria: een jaaromzet van meer dan 15 miljoen euro, een balanstotaal van meer dan 7,5 miljoen euro, of gemiddeld 50 of meer fulltime werknemers in dienst. Maar ook ondernemingen die onder deze drempels vallen, kunnen door hun bank worden gevraagd om een controleverklaring.

Wanneer vraagt een bank om een controleverklaring?

Banken vragen doorgaans om een gecontroleerde jaarrekening bij grotere financieringen, bij bedrijven met een complexe structuur, of wanneer er sprake is van een verhoogd risicoprofiel. Ook bij herfinanciering of uitbreiding van bestaande faciliteiten kan de bank aanvullende eisen stellen die eerder niet golden. Het is daarom verstandig om bij het eerste gesprek met je bank direct te vragen welk type verklaring zij verwachten.

Wat als je wettelijk niet controleplichtig bent?

Als je wettelijk niet controleplichtig bent maar de bank toch een controleverklaring vraagt, spreken we van een vrijwillige controle. Deze controle wordt op dezelfde professionele wijze uitgevoerd als een wettelijke controle en biedt de bank dezelfde zekerheid. Het verschil zit in de aanleiding: niet de wet, maar de financieringsrelatie is de reden. Een vrijwillige controle kan juist een kans zijn om je onderneming professioneel te positioneren richting externe partijen.

Welke alternatieven zijn er als een volledige controle niet haalbaar is?

Als een volledige jaarrekeningcontrole op dit moment niet haalbaar is, bestaan er tussenvormen die de bank mogelijk ook accepteert. De twee belangrijkste alternatieven zijn een beoordelingsopdracht en een samenstellingsopdracht, die elk een ander niveau van zekerheid bieden.

  • Beoordelingsopdracht (review): bij een beoordeling voert de accountant minder diepgaande werkzaamheden uit dan bij een volledige controle, maar geeft wel een beperkte mate van zekerheid over de jaarrekening. Voor sommige banken is dit voldoende, zeker bij kleinere financieringen.
  • Samenstellingsopdracht: hierbij stelt de accountant de jaarrekening samen op basis van de door jou aangeleverde gegevens. Er wordt geen zekerheid verstrekt over de getrouwheid van de cijfers, maar de betrokkenheid van een accountant geeft de bank wel enig comfort.

Welk alternatief geschikt is, hangt af van de eisen van je bank en de omvang van de financiering. Het is daarom belangrijk om vooraf met je bank in gesprek te gaan over welk type verklaring minimaal nodig is. Zo voorkom je dat je investeert in een opdracht die uiteindelijk niet aan de verwachtingen van de bank voldoet.

Daarnaast kan het helpen om aanvullende documenten aan te leveren, zoals een meerjarenprognose, een gedetailleerd businessplan of tussentijdse managementrapportages. Deze documenten vervangen geen accountantsverklaring, maar kunnen het vertrouwen van de bank versterken.

Hoe voorkom je problemen met de bank rondom de jaarrekening?

Je voorkomt problemen met de bank door vroegtijdig in kaart te brengen welke eisen je bank stelt aan de jaarrekening en door je financiële huishouding op orde te hebben ruim voordat je een financieringsaanvraag indient. Proactief handelen is hierbij het sleutelwoord.

Een aantal concrete stappen die je kunt nemen:

  1. Inventariseer de eisen van je bank: vraag bij je relatiemanager na welk type accountantsverklaring nodig is en welke aanvullende documenten worden verwacht.
  2. Controleer of je controleplichtig bent: beoordeel aan de hand van de wettelijke drempelwaarden of je onderneming verplicht is om een jaarrekeningcontrole te laten uitvoeren. Let op: bij groei kan je onderneming ongemerkt de grenzen overschrijden.
  3. Plan de controle tijdig in: een jaarrekeningcontrole kost tijd. Begin ruim van tevoren, zodat de verklaring beschikbaar is wanneer je de financiering nodig hebt.
  4. Zorg voor een goede administratie: een goed bijgehouden en overzichtelijke administratie versnelt het controleproces en voorkomt verrassingen.
  5. Bespreek veranderingen met je accountant: als je onderneming groeit, van structuur verandert of nieuwe aandeelhouders krijgt, kan dat invloed hebben op je controleplicht. Bespreek dit tijdig.

Door deze stappen te volgen, sta je goed voorbereid tegenover je bank en vergroot je de kans op een soepel financieringstraject. Je laat zien dat je als ondernemer grip hebt op je cijfers en dat je financiële verantwoording serieus neemt.

Hoe CROP accountants & adviseurs helpt bij je jaarrekening en financieringsaanvraag

Bij CROP accountants & adviseurs combineren we de persoonlijke aanpak van een middelgroot kantoor met de diepgaande expertise van een grote organisatie. We beschikken over een WTA-vergunning van de AFM en behoren tot de top 15 van kantoren in Nederland met de meeste registeraccountants. Dat betekent dat we precies de zekerheid bieden die jouw bank verwacht.

Wat we concreet voor je doen:

  • Helder advies over het juiste type opdracht: we beoordelen samen of een wettelijke controle, vrijwillige controle of beoordelingsopdracht het beste past bij jouw situatie en de eisen van je bank.
  • Pragmatische en efficiënte controle van je jaarrekening, zodat je tijdig beschikt over een betrouwbare accountantsverklaring.
  • Meedenken als sparringpartner: onze accountants en adviseurs kijken verder dan de cijfers en helpen je vooruit met strategisch advies over groei, financiering en risicobeheer.
  • Alles onder één dak: van jaarrekeningcontrole tot belastingadvies en corporate finance, we schakelen intern snel door naar de juiste specialist.

Wil je weten welk type accountantsverklaring jouw bank verwacht en hoe je daar het beste op kunt inspelen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee, zodat je met vertrouwen je financieringsaanvraag tegemoet kunt treden.

Gerelateerde artikelen