Is een vrijwillige controle zinvol bij een bedrijfsovername?

Ja, een vrijwillige controle is bij een bedrijfsovername vaak zeer zinvol, ook wanneer er geen wettelijke controleplicht geldt. Een gecontroleerde jaarrekening biedt kopers, financiers en andere betrokken partijen zekerheid over de betrouwbaarheid van de financiële cijfers, wat het vertrouwen in de transactie vergroot en de onderhandelingspositie van beide partijen versterkt.

Veel ondernemers in het hogere MKB-segment vallen niet onder de wettelijke controleplicht, maar merken bij een overname dat externe partijen toch om een accountantsverklaring vragen. Denk aan banken die de overname financieren, of kopers die zekerheid willen over de gepresenteerde cijfers. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de meerwaarde, kosten en het juiste moment van een vrijwillige controle bij een bedrijfsovername.

Wat levert een vrijwillige controle concreet op bij een overname?

Een vrijwillige controle levert bij een overname een onafhankelijk oordeel op over de betrouwbaarheid van de jaarrekening. Dit geeft kopers, financiers en andere stakeholders zekerheid dat de financiële informatie een getrouw beeld geeft van de werkelijke situatie van de onderneming, wat het overnameproces soepeler en transparanter maakt.

De concrete voordelen van een vrijwillige controle bij een bedrijfsovername zijn:

  • Vertrouwen bij de koper: Een gecontroleerde jaarrekening laat zien dat de verkoper niets te verbergen heeft. De cijfers zijn “trusted” en vormen een solide basis voor verdere gesprekken.
  • Sterkere onderhandelingspositie: Wanneer de financiële gegevens onafhankelijk zijn getoetst, ontstaat er minder discussie over de juistheid van de cijfers. Dit versnelt de onderhandelingen en voorkomt onnodige vertragingen.
  • Soepelere financiering: Banken en andere financiers hechten grote waarde aan een accountantsverklaring. Een vrijwillige controle kan het verschil maken bij het verkrijgen van overnamefinanciering.
  • Vroegtijdig inzicht in aandachtspunten: Tijdens de controle komen mogelijke risico’s of verbeterpunten in de financiële administratie aan het licht. Als verkoper kun je deze proactief adresseren voordat ze in het overnameproces tot discussie leiden.
  • Hogere waardering: Betrouwbare, gecontroleerde cijfers kunnen bijdragen aan een realistischere en vaak gunstigere waardebepaling van de onderneming.

Vooral voor ondernemingen die geen controleplicht hebben maar wel een substantiële omvang bereiken, biedt een vrijwillige controle een krachtig signaal richting de markt. Het laat zien dat de organisatie professioneel is ingericht en bereid is om transparant te opereren.

Wat is het verschil tussen een vrijwillige controle en een due diligence-onderzoek?

Een vrijwillige controle is een onafhankelijke beoordeling van de jaarrekening als geheel, uitgevoerd door een registeraccountant volgens wettelijke standaarden. Een due diligence-onderzoek is een diepgaand boekenonderzoek dat specifiek gericht is op het in kaart brengen van risico’s en kansen voor de koper in het kader van een overname. Beide onderzoeken vullen elkaar aan, maar hebben een ander doel en een andere scope.

Vrijwillige controle: zekerheid over de jaarrekening

Bij een vrijwillige controle toetst een registeraccountant of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van het vermogen, het resultaat en de financiële positie van de onderneming. Het resultaat is een accountantsverklaring die bruikbaar is voor alle stakeholders, van banken tot potentiële kopers. De controle volgt dezelfde standaarden als een wettelijke controle en moet worden uitgevoerd door een accountantsorganisatie met de juiste vergunningen.

Due diligence: diepgaand onderzoek voor de koper

Een due diligence-onderzoek gaat verder dan de jaarrekening alleen. Het richt zich op financiële, fiscale, juridische en operationele aspecten van de onderneming. De koper wil weten welke verborgen verplichtingen er zijn, hoe duurzaam de winstgevendheid is en welke risico’s er kleven aan de overname. Dit onderzoek is maatwerk en wordt doorgaans uitgevoerd in opdracht van de kopende partij.

In de praktijk versterken een vrijwillige controle en een due diligence-onderzoek elkaar. Wanneer de jaarrekening al gecontroleerd is, kan het due diligence-onderzoek efficiënter verlopen omdat de basisgegevens al betrouwbaar zijn vastgesteld. Dit bespaart tijd en voorkomt dubbel werk.

Wanneer is een vrijwillige controle bij een overname niet nodig?

Een vrijwillige controle is bij een overname niet altijd noodzakelijk. Bij kleinere transacties waarbij de koper de onderneming goed kent, de financiële structuur overzichtelijk is en geen externe financiering nodig is, kan een samenstellings- of beoordelingsopdracht voldoende zekerheid bieden.

Er zijn enkele situaties waarin een vrijwillige controle minder voor de hand ligt:

  • Kleine ondernemingen met een eenvoudige structuur: Wanneer de omzet, het balanstotaal en het personeelsbestand ruim onder de drempelwaarden voor controleplicht blijven, volstaat vaak een lichtere vorm van zekerheid.
  • Interne overnames of familieoverdrachten: Als de koper al volledig op de hoogte is van de financiële situatie, bijvoorbeeld bij een management buy-out of een overdracht binnen de familie, kan een beoordelingsopdracht passender zijn.
  • Geen externe financiering nodig: Wanneer de koper de overname volledig uit eigen middelen financiert en geen bank of andere financier om een accountantsverklaring vraagt.

Toch is het verstandig om ook in deze situaties goed af te wegen welk type opdracht het beste past. Een beoordelingsopdracht biedt een beperkte mate van zekerheid, terwijl een samenstellingsopdracht geen zekerheid geeft over de juistheid van de cijfers. Het verschil in zekerheid kan relevant worden zodra er toch externe partijen bij de transactie betrokken raken. Een ervaren accountant kan helpen bepalen welk type opdracht in jouw specifieke situatie het meest passend is.

Wat kost een vrijwillige controle bij een bedrijfsovername?

De kosten van een vrijwillige controle bij een bedrijfsovername hangen af van meerdere factoren, waaronder de omvang en complexiteit van de onderneming, de kwaliteit van de interne administratie en de sector waarin het bedrijf opereert. Er is geen vast bedrag te noemen, omdat elke situatie uniek is.

Factoren die de omvang van de controle en daarmee de investering beïnvloeden zijn onder andere:

  • Omvang van de onderneming: Een groter bedrijf met meer transacties, meerdere entiteiten of internationale activiteiten vraagt om meer controlewerkzaamheden.
  • Kwaliteit van de administratie: Een goed georganiseerde, digitale administratie met heldere processen maakt de controle efficiënter. Wanneer de administratie op orde is, kan de accountant sneller werken.
  • Complexiteit van de bedrijfsactiviteiten: Ondernemingen met complexe waarderingsvraagstukken, langlopende contracten of bijzondere transacties vragen om meer diepgang in de controle.
  • Aantal te controleren boekjaren: Bij een overname wordt soms gevraagd om meerdere boekjaren te controleren, wat de scope vergroot.

Het is belangrijk om de kosten van een vrijwillige controle af te zetten tegen de waarde die het oplevert. Een gecontroleerde jaarrekening kan bijdragen aan een betere onderhandelingspositie, snellere financiering en meer vertrouwen bij alle betrokken partijen. Vraag altijd vooraf een helder voorstel aan, zodat je precies weet wat de scope en de bijbehorende investering is.

Wie vraagt doorgaans om een vrijwillige controle bij een overname?

Het initiatief voor een vrijwillige controle bij een overname komt doorgaans van de kopende partij of van de financierende bank. Kopers willen zekerheid over de betrouwbaarheid van de gepresenteerde cijfers, en banken stellen een accountantsverklaring vaak als voorwaarde voor het verstrekken van overnamefinanciering.

In de praktijk zien we dat het verzoek vanuit verschillende hoeken kan komen:

  • De koper: Wil onafhankelijke bevestiging dat de jaarrekening betrouwbaar is voordat er een koopprijs wordt overeengekomen.
  • De financierende bank: Stelt een gecontroleerde jaarrekening als voorwaarde voor het verstrekken van een overnamekrediet, zeker bij grotere transacties.
  • Nieuwe aandeelhouders of investeerders: Willen zekerheid over de financiële positie van de onderneming waarin zij instappen.
  • De verkoper zelf: Steeds vaker kiezen verkopers er proactief voor om een vrijwillige controle te laten uitvoeren. Dit versnelt het verkoopproces en voorkomt discussies achteraf over de juistheid van de cijfers.

Ongeacht wie het initiatief neemt: een vrijwillige controle dient uiteindelijk het belang van alle betrokken partijen. Het creëert een gemeenschappelijke, betrouwbare basis waarop de overname kan worden gebouwd.

Hoe CROP accountants en adviseurs helpt bij een vrijwillige controle rond een bedrijfsovername

Bij CROP combineren we de persoonlijke aanpak van een middelgroot kantoor met de diepgaande expertise die je van een grote organisatie mag verwachten. Onze registeraccountants en corporate finance-specialisten werken nauw samen, waardoor je bij een bedrijfsovername profiteert van een integrale aanpak. Dit is wat we concreet voor je kunnen betekenen:

  • Onafhankelijke jaarrekeningcontrole: We beschikken over een WTA-vergunning van de AFM en voeren zowel wettelijke als vrijwillige controles uit met een pragmatische, efficiënte werkwijze.
  • Advies op maat: We helpen je bepalen welk type opdracht past bij jouw situatie, of dat nu een volledige controle, een beoordelingsopdracht of een samenstellingsopdracht is.
  • Multidisciplinaire begeleiding: Onze accountancy en adviesspecialisten werken samen met onze corporate finance-adviseurs, zodat de controle naadloos aansluit op het overnameproces.
  • Helder en transparant: Je weet vooraf precies wat de scope is en wat je kunt verwachten. Geen verrassingen, wel duidelijkheid.

Sta je voor een bedrijfsovername en wil je weten of een vrijwillige controle in jouw situatie meerwaarde biedt? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee over de beste aanpak voor jouw specifieke situatie.

Gerelateerde artikelen