Wat is het verschil tussen een accountantsverklaring en een accountantsrapport bij een bank?

7 min

Een accountantsverklaring is een formeel oordeel van een registeraccountant over de getrouwheid van een jaarrekening, terwijl een accountantsrapport een intern document is dat de bevindingen en toelichting bij een samenstellings- of beoordelingsopdracht beschrijft. De bank vraagt om een accountantsverklaring wanneer zij een hoge mate van zekerheid wil over de betrouwbaarheid van je cijfers, bijvoorbeeld bij een financieringsaanvraag. Een accountantsrapport biedt minder zekerheid, maar kan in bepaalde situaties voldoende zijn. Hieronder lees je precies wanneer welk document van toepassing is en hoe je bepaalt wat jouw bank nodig heeft.

Wanneer vraagt een bank om een accountantsverklaring?

Een bank vraagt doorgaans om een accountantsverklaring wanneer je een financiering aanvraagt boven een bepaald bedrag, wanneer je organisatie wettelijk controleplichtig is, of wanneer de bank extra zekerheid wil over de betrouwbaarheid van je financiële gegevens. De verklaring geeft de bank het vertrouwen dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële positie van je onderneming.

In de praktijk zijn er een aantal veelvoorkomende situaties waarin een bank specifiek om een accountantsverklaring vraagt:

  • Financieringsaanvragen boven een bepaalde drempel: Bij grotere leningen of kredietfaciliteiten wil de bank zekerheid dat de cijfers waarop zij haar beslissing baseert, onafhankelijk zijn gecontroleerd.
  • Wettelijke controleplicht: Een onderneming is controleplichtig wanneer zij gedurende twee opeenvolgende jaren voldoet aan minimaal twee van drie criteria: een jaaromzet van meer dan 15 miljoen euro, een balanstotaal van meer dan 7,5 miljoen euro, of gemiddeld 50 of meer fulltime werknemers in dienst. In dat geval is een accountantsverklaring sowieso verplicht.
  • Gewijzigde bedrijfsstructuur: Bij een fusie, overname of toetreding van een nieuwe aandeelhouder kan de bank aanvullende zekerheid verlangen.

Het is goed om te weten dat de bank in haar financieringsvoorwaarden vaak expliciet vermeldt welk type document zij verwacht. Controleer daarom altijd de kredietovereenkomst of neem contact op met je bankrelatiebeheerder voordat je een opdracht aan je accountant verstrekt.

Wat staat er precies in een accountantsrapport?

Een accountantsrapport is een schriftelijk document waarin de accountant zijn bevindingen, werkzaamheden en conclusies beschrijft bij een samenstellings- of beoordelingsopdracht. In tegenstelling tot een accountantsverklaring bevat het rapport geen formeel oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening, maar wel een toelichting op de uitgevoerde werkzaamheden en eventuele aandachtspunten.

Een typisch accountantsrapport bevat de volgende onderdelen:

  • Opdrachtbeschrijving: Welke werkzaamheden zijn uitgevoerd en op basis van welke opdracht (samenstelling of beoordeling).
  • Bevindingen: Relevante observaties over de financiële administratie, interne beheersing en bijzonderheden in de cijfers.
  • Toelichting op de jaarrekening: Verduidelijking van posten, waarderingsgrondslagen en eventuele afwijkingen.
  • Aanbevelingen: Suggesties voor verbetering van de administratieve organisatie of financiële processen.

Het accountantsrapport is primair bedoeld voor het management en de directie van de onderneming. Het biedt waardevolle inzichten in de financiële gezondheid van je organisatie en kan dienen als basis voor strategische beslissingen. Sommige banken accepteren een accountantsrapport bij een beoordelingsopdracht als alternatief voor een volledige accountantsverklaring, maar dit hangt af van de specifieke eisen van de financier.

Welk type opdracht hoort bij welk document?

Bij een samenstellingsopdracht hoort een samenstellingsverklaring (onderdeel van het accountantsrapport), bij een beoordelingsopdracht hoort een beoordelingsverklaring, en bij een controleopdracht hoort een controleverklaring, ook wel de accountantsverklaring genoemd. Elk type opdracht biedt een ander niveau van zekerheid over de jaarrekening.

Samenstellingsopdracht

Bij een samenstellingsopdracht stelt de accountant de jaarrekening op aan de hand van de financiële gegevens die de ondernemer aanlevert. De accountant voert geen inhoudelijke controle uit, maar zorgt ervoor dat de jaarrekening voldoet aan de wettelijke vereisten en verslaggevingsregels. Het bijbehorende document is een samenstellingsverklaring, die onderdeel uitmaakt van het accountantsrapport. Dit type opdracht biedt geen zekerheid aan derden over de getrouwheid van de cijfers.

Beoordelingsopdracht

Bij een beoordelingsopdracht voert de accountant aanvullende werkzaamheden uit, zoals cijferanalyses en het stellen van gerichte vragen aan het management. Het resultaat is een beoordelingsverklaring die een beperkte mate van zekerheid biedt. De accountant geeft aan of hem iets is gebleken op grond waarvan hij zou moeten concluderen dat de jaarrekening niet juist is. Dit is een tussenvorm die sommige banken accepteren.

Controleopdracht

Bij een controleopdracht, ook wel audit genoemd, voert de registeraccountant uitgebreide controlewerkzaamheden uit. Denk aan het toetsen van de interne beheersing, het opvragen van bankbevestigingen en het uitvoeren van deelwaarnemingen. Het eindresultaat is een accountantsverklaring (controleverklaring) die een redelijke mate van zekerheid biedt. Dit is het hoogste niveau van zekerheid dat een accountant kan geven en het document dat banken het vaakst verlangen bij grotere financieringen. Een wettelijke controle mag alleen worden uitgevoerd door een accountantsorganisatie met een vergunning van de AFM.

Hoe bepaal je welk document jouw bank nodig heeft?

Je bepaalt welk document jouw bank nodig heeft door de financieringsvoorwaarden of kredietovereenkomst te raadplegen, direct contact op te nemen met je bankrelatiebeheerder, en te beoordelen of je onderneming wettelijk controleplichtig is. In veel gevallen staat het vereiste type verklaring letterlijk vermeld in de leningsovereenkomst.

Volg deze stappen om snel duidelijkheid te krijgen:

  1. Controleer je kredietovereenkomst: Banken nemen in hun voorwaarden vaak op welk type accountantsproduct zij verwachten. Let op termen als “controleverklaring”, “beoordelingsverklaring” of “samenstellingsverklaring”.
  2. Neem contact op met je bankrelatiebeheerder: Als de voorwaarden niet duidelijk zijn, vraag dan rechtstreeks welk document de bank accepteert. Dit voorkomt dat je een opdracht verstrekt die achteraf niet aan de eisen voldoet.
  3. Beoordeel je controleplicht: Voldoet je onderneming aan minimaal twee van de drie criteria (omzet boven 15 miljoen euro, balanstotaal boven 7,5 miljoen euro, of 50 of meer medewerkers) gedurende twee opeenvolgende jaren? Dan ben je wettelijk controleplichtig en is een accountantsverklaring hoe dan ook verplicht.
  4. Bespreek de situatie met je accountant: Een ervaren accountant kan je helpen beoordelen welk type opdracht passend is en of er wellicht een lichter alternatief mogelijk is dat de bank ook accepteert.

Vooral bij groeiende ondernemingen verandert de situatie regelmatig. Misschien was een samenstellingsverklaring vorig jaar nog voldoende, maar vraagt de bank nu om een controleverklaring omdat je organisatie de drempelwaarden heeft overschreden. Het loont om hier proactief naar te kijken in plaats van verrast te worden bij een financieringsaanvraag.

Wat kost een accountantsverklaring vergeleken met een accountantsrapport?

Een accountantsverklaring (controleopdracht) is aanzienlijk duurder dan een accountantsrapport bij een samenstellingsopdracht, omdat de werkzaamheden veel uitgebreider zijn. De kosten hangen af van factoren zoals de omvang van je organisatie, de complexiteit van je administratie, de kwaliteit van je interne beheersing en de branche waarin je opereert.

De belangrijkste factoren die de kosten beïnvloeden zijn:

  • Omvang van de werkzaamheden: Bij een controleopdracht voert de accountant uitgebreide toetsingen uit, wat meer uren vergt dan het samenstellen van een jaarrekening.
  • Kwaliteit van de administratie: Een goed georganiseerde en actuele administratie versnelt het proces en houdt de kosten beheersbaar.
  • Complexiteit van de organisatie: Meerdere entiteiten, internationale activiteiten of complexe transacties verhogen de benodigde inspanning.
  • Branchespecifieke vereisten: Bepaalde sectoren kennen aanvullende rapportageverplichtingen die extra werkzaamheden met zich meebrengen.

Een beoordelingsopdracht zit qua kosten tussen een samenstellingsopdracht en een controleopdracht in. Het is daarom verstandig om samen met je accountant te bekijken welk type opdracht daadwerkelijk nodig is. Soms accepteert een bank een beoordelingsverklaring waar je aanvankelijk dacht dat een volledige controle vereist was. Door vooraf goed af te stemmen met zowel je bank als je accountant, voorkom je onnodige kosten en zorg je ervoor dat je precies het juiste product laat opstellen.

Hoe CROP accountants & adviseurs helpt bij jouw accountantsverklaring

Als groeiende onderneming wil je niet voor verrassingen komen te staan wanneer je bank om een accountantsverklaring vraagt. Bij CROP combineren we de persoonlijke aanpak van een middelgroot kantoor met de diepgaande vaktechnische kennis die je van een grote organisatie mag verwachten. Met onze WTA-vergunning van de AFM voeren we wettelijke controles uit en helpen we je helder te maken welk type opdracht daadwerkelijk nodig is.

Dit is wat je van ons kunt verwachten:

  • Heldere analyse van je situatie: We beoordelen of je organisatie controleplichtig is en welk type verklaring je bank daadwerkelijk nodig heeft.
  • Afstemming met je financier: We denken mee over de communicatie met je bank, zodat je precies het juiste document laat opstellen.
  • Volledige controle van de jaarrekening door ervaren registeraccountants die tot de top 15 van Nederland behoren.
  • Breed advies onder één dak: Van accountancy en advies tot fiscale en financiële begeleiding, alles afgestemd op jouw situatie.

Wil je weten welk type accountantsverklaring of rapport bij jouw situatie past? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We helpen je graag vooruit, zodat je met vertrouwen je financieringsaanvraag of subsidieverantwoording tegemoet kunt treden.

Gerelateerde artikelen