Moet ik door het Omnibus-uitstel minder rapporteren dan verwacht?

8 min

Nee, het Omnibus-voorstel betekent niet automatisch dat je als mkb-ondernemer minder hoeft te rapporteren. De wettelijke CSRD-verplichting is weliswaar uitgesteld naar boekjaar 2027 en de groep verplicht rapporterende bedrijven wordt kleiner, maar de vraag naar duurzaamheidsdata vanuit banken, opdrachtgevers en andere stakeholders blijft onverminderd bestaan. Het uitstel biedt vooral extra tijd om je goed voor te bereiden. Hieronder lees je wat er concreet verandert, wat de markt van je blijft verwachten en hoe je daar slim mee omgaat.

Welke rapportageverplichtingen vervallen er daadwerkelijk door het Omnibus-voorstel?

Het Omnibus-voorstel verkleint de groep bedrijven die wettelijk verplicht is om te rapporteren onder de CSRD. Onder het voorstel blijven alleen ondernemingen met meer dan 1.000 medewerkers én een omzet van meer dan €50 miljoen of een balanstotaal van meer dan €25 miljoen CSRD-plichtig. Dat betekent dat veel mkb-bedrijven buiten de directe rapportageplicht vallen.

Daarnaast bevat het voorstel nog een aantal andere versoepelingen:

  • De rapportageplicht, oorspronkelijk gepland vanaf verslagjaar 2025, is met twee jaar uitgesteld naar boekjaar 2027.
  • Ketenrapportages worden beperkter: ondernemingen hoeven alleen duurzaamheidsgegevens op te vragen bij directe zakenpartners (Tier 1), tot een maximum van de vrijwillige standaard (VSME).
  • Er komt een geplande reductie van het aantal ESRS-datapunten.
  • Sectorspecifieke standaarden komen te vervallen.
  • De accountantscontrole op duurzaamheidsrapportages wordt minder streng: limited assurance wordt op de lange termijn niet aangescherpt naar een redelijke mate van zekerheid.

Belangrijk om te weten: het Omnibus-voorstel is op dit moment nog een voorstel en dus nog niet definitief van kracht. De precieze invulling kan nog wijzigen voordat het wordt aangenomen. Dat maakt het verstandig om de ontwikkelingen te volgen, maar je niet blind te laten leiden door de huidige tekst van het voorstel.

Blijven banken en grote opdrachtgevers ook minder vragen om duurzaamheidsdata?

Nee, de marktvraag naar duurzaamheidsdata neemt niet af door het Omnibus-uitstel. Banken, grote opdrachtgevers en investeerders hebben hun eigen redenen om ESG-informatie op te vragen, en die staan los van de wettelijke rapportageplicht. Een versoepeling van de CSRD verandert daar weinig aan.

Banken en financiers

Financiële instellingen vragen bij herfinanciering of nieuwe kredietaanvragen steeds vaker naar duurzaamheidsdata. Dat doen ze niet alleen vanwege regelgeving die op hen van toepassing is, maar ook omdat ze ESG-risico’s meewegen in hun kredietbeoordeling. Als jouw bedrijf geen inzicht kan geven in bijvoorbeeld CO₂-uitstoot of energieverbruik, kan dat gevolgen hebben voor je financieringsmogelijkheden. Die realiteit verandert niet door het Omnibus-voorstel.

Grote opdrachtgevers en ketenpartners

Grote ondernemingen die wél CSRD-plichtig blijven, moeten rapporteren over hun waardeketen. Dat betekent dat zij duurzaamheidsgegevens opvragen bij hun leveranciers en toeleveranciers. Als mkb-bedrijf in de keten van zo’n grote opdrachtgever kun je dus alsnog het verzoek krijgen om een CO₂-rapportage of andere ESG-data aan te leveren. Niet omdat het wettelijk moet, maar omdat je klant het nodig heeft.

De praktijk laat zien dat bedrijven die hun duurzaamheidsinspanningen goed kunnen onderbouwen, een sterkere positie hebben in gesprekken met zowel financiers als opdrachtgevers. Het gaat er dan niet om dat je aan honderden datapunten voldoet, maar dat je kunt laten zien wat je doet en waarom.

Wat kun je als mkb-ondernemer nu het beste doen met duurzaamheidsrapportage?

Het beste wat je nu kunt doen is de extra tijd die het Omnibus-uitstel biedt benutten om een stevige basis te leggen. Dat hoeft niet meteen een volledige CSRD-rapportage te zijn, maar richt je op de drie kernaspecten die voor elke onderneming waardevol zijn, ongeacht de wettelijke verplichting.

  1. Start met een dubbele materialiteitsanalyse (DMA). Hiermee breng je in kaart welke duurzaamheidsthema’s relevant zijn voor jouw bedrijf. Welke onderwerpen raken jouw organisatie financieel, en waar heeft jouw bedrijf impact op mens en milieu? Dit geeft richting en voorkomt dat je energie steekt in thema’s die voor jouw situatie minder relevant zijn.
  2. Analyseer je waardeketen. Kijk waar in jouw keten de grootste ESG-impacts, risico’s of kansen zitten. Dit helpt je om gefundeerde keuzes te maken en geeft je een helder verhaal richting opdrachtgevers en financiers.
  3. Breng stakeholderverwachtingen in kaart. Wat verwachten klanten, medewerkers en leveranciers van jouw bedrijf op het gebied van duurzaamheid? Door dit vroegtijdig te inventariseren, kun je gericht inspelen op wat er van je wordt gevraagd.

Veel mkb-ondernemers doen al meer dan ze denken: zonnepanelen, elektrische leaseauto’s, lokaal inkopen. Het verschil zit in het documenteren en structureren van die initiatieven. Wat niet op papier staat, is niet aantoonbaar. Door nu te beginnen met het vastleggen van wat je al doet, bouw je een solide basis op waar je later op kunt voortbouwen.

Hoe CROP accountants & adviseurs helpt met duurzaamheidsrapportage

Bij CROP accountants & adviseurs begrijpen we dat duurzaamheidsrapportage voor veel mkb-ondernemers nog onontgonnen terrein is. Met onze no-nonsense aanpak en brede expertise helpen we je om van losse initiatieven naar een gestructureerde, aantoonbare duurzaamheidsaanpak te komen. Concreet betekent dat:

  • Begeleiding bij het uitvoeren van een dubbele materialiteitsanalyse, afgestemd op jouw bedrijf en sector.
  • Inzicht in je waardeketen en de ESG-risico’s en kansen die daarin zitten.
  • Ondersteuning bij het verzamelen, structureren en documenteren van duurzaamheidsdata.
  • Een multidisciplinair team dat financiële en niet-financiële rapportage combineert onder één dak, zodat je trusted cijfers hebt als fundament voor je duurzaamheidsverhaal.

Wil je weten wat het Omnibus-uitstel concreet betekent voor jouw situatie en hoe je de komende periode slim kunt benutten? Bekijk onze diensten of neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee.

Veelgestelde vragen

Moet ik als mkb-ondernemer nu al investeren in duurzaamheidsrapportage, of kan ik beter wachten tot het Omnibus-voorstel definitief is?

Wachten is geen slimme strategie. Hoewel het voorstel nog niet definitief is, blijft de marktvraag naar duurzaamheidsdata groeien. Begin nu met laagdrempelige stappen zoals het documenteren van wat je al doet en het uitvoeren van een dubbele materialiteitsanalyse. Zo voorkom je dat je straks onder tijdsdruk alsnog alles moet opzetten, en versterk je nu al je positie richting banken en opdrachtgevers.

Welke duurzaamheidsdata vragen banken concreet op bij een kredietaanvraag of herfinanciering?

Banken vragen steeds vaker naar je CO₂-uitstoot (scope 1 en 2), energieverbruik, verduurzamingsplannen en eventuele klimaatrisico's voor je bedrijfspand of bedrijfsvoering. Sommige banken werken met eigen ESG-vragenlijsten of scoren je op basis van een duurzaamheidsrating. Het loont om vooraf bij je bank na te vragen welke specifieke data zij verwachten, zodat je gericht kunt voorbereiden.

Wat is de VSME-standaard en is die relevant voor mijn mkb-bedrijf?

De VSME (Voluntary SME Standard) is een vereenvoudigde, vrijwillige rapportagestandaard die speciaal is ontwikkeld voor mkb-bedrijven. Onder het Omnibus-voorstel mogen grote opdrachtgevers maximaal de VSME-datapunten opvragen bij hun ketenpartners. Het is daarom verstandig om je alvast vertrouwd te maken met deze standaard, omdat dit waarschijnlijk het kader wordt waarbinnen je duurzaamheidsdata aan klanten aanlevert.

Hoe voorkom ik dat ik te veel tijd en geld besteed aan duurzaamheidsthema's die voor mijn bedrijf niet relevant zijn?

De sleutel is een goede dubbele materialiteitsanalyse (DMA). Hiermee identificeer je welke duurzaamheidsthema's daadwerkelijk financieel relevant zijn voor jouw bedrijf en waar je de grootste impact hebt op mens en milieu. Door je te focussen op de thema's die uit de DMA naar voren komen, voorkom je dat je energie verspilt aan onderwerpen die voor jouw sector of bedrijfsomvang weinig betekenis hebben.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij mkb-bedrijven die starten met duurzaamheidsrapportage?

De meest voorkomende fouten zijn: te laat beginnen en dan onder druk alles tegelijk willen doen, geen duidelijke scope afbakenen waardoor het project onbeheersbaar wordt, en duurzaamheidsdata niet structureel vastleggen maar ad hoc verzamelen. Daarnaast vergeten veel ondernemers om hun stakeholders vroegtijdig te betrekken, waardoor ze rapporteren over thema's die niet aansluiten bij wat klanten en financiers daadwerkelijk willen weten.

Kan ik als mkb-ondernemer zelf aan de slag met duurzaamheidsrapportage, of heb ik daar altijd een adviseur voor nodig?

Je kunt zeker zelf beginnen, bijvoorbeeld door je huidige duurzaamheidsinitiatieven te inventariseren en je energieverbruik en CO₂-uitstoot in kaart te brengen. Voor complexere onderdelen zoals een dubbele materialiteitsanalyse, waardeketenanalyse of het correct toepassen van rapportagestandaarden is professionele begeleiding vaak waardevol. Een adviseur helpt je om sneller tot een gestructureerd en betrouwbaar resultaat te komen en voorkomt dat je belangrijke aspecten over het hoofd ziet.

Hoe kan ik duurzaamheidsrapportage inzetten als concurrentievoordeel in plaats van als administratieve last?

Bedrijven die hun duurzaamheidsprestaties goed kunnen onderbouwen, vallen positief op bij aanbestedingen, in gesprekken met financiers en bij het aantrekken van talent. Gebruik je rapportage als basis voor een helder duurzaamheidsverhaal richting klanten en partners. Door proactief te rapporteren laat je zien dat je vooruitloopt op de markt, wat vertrouwen wekt en je onderscheidt van concurrenten die nog afwachten.

Gerelateerde artikelen