Wat bedoelt een bank als ze om een accountantsverklaring vragen?

7 min

Wanneer een bank om een accountantsverklaring vraagt, bedoelt zij vrijwel altijd een controleverklaring bij de jaarrekening: een onafhankelijk oordeel van een registeraccountant over de getrouwheid van je financiële overzichten. De bank wil hiermee zekerheid dat de cijfers waarop zij haar financieringsbeslissing baseert, betrouwbaar en volledig zijn. Niet elke situatie vraagt echter om hetzelfde type verklaring. In dit artikel lees je welke soorten verklaringen er bestaan, wanneer welke verklaring nodig is en hoe je snel duidelijkheid krijgt over wat jouw bank precies verwacht.

Welk type verklaring bedoelt een bank meestal?

Een bank die om een accountantsverklaring vraagt, bedoelt in de meeste gevallen een controleverklaring (ook wel accountantsverklaring bij de jaarrekening genoemd). Dit is het hoogste niveau van zekerheid dat een accountant kan afgeven. De registeraccountant onderzoekt de jaarrekening grondig en geeft een oordeel over de vraag of deze een getrouw beeld geeft van het vermogen en het resultaat van de onderneming.

Waarom juist dit type? Banken verstrekken financieringen op basis van je cijfers. Ze willen weten of de omzet, het eigen vermogen en de schuldpositie die je presenteert daadwerkelijk kloppen. Een controleverklaring biedt die zekerheid, omdat de accountant niet alleen de cijfers beoordeelt, maar ook de onderliggende administratie, interne processen en relevante documentatie toetst.

Let op: soms gebruikt een bank de term “accountantsverklaring” als verzamelbegrip. In de praktijk kan het voorkomen dat een bank bij kleinere financieringen genoegen neemt met een beoordelingsverklaring. Het loont daarom altijd om de exacte formulering in de kredietovereenkomst of het informatieverzoek goed te lezen.

Wat is het verschil tussen een samenstellings-, beoordelings- en controleopdracht?

Het verschil zit in de mate van zekerheid die de accountant biedt. Bij een samenstellingsopdracht stelt de accountant de jaarrekening op zonder inhoudelijk oordeel. Bij een beoordelingsopdracht geeft de accountant beperkte zekerheid. Bij een controleopdracht geeft de accountant een hoge mate van zekerheid over de getrouwheid van de jaarrekening.

Samenstellingsopdracht

Bij een samenstellingsopdracht verwerkt de accountant de financiële gegevens die de ondernemer aanlevert tot een jaarrekening. De accountant controleert de cijfers niet inhoudelijk en geeft geen oordeel over de juistheid ervan. Je ontvangt een samenstellingsverklaring, maar die biedt geen zekerheid aan derden zoals banken. Dit type opdracht is geschikt voor ondernemingen die geen wettelijke controleplicht hebben en geen externe partijen hoeven te overtuigen van de betrouwbaarheid van hun cijfers.

Beoordelingsopdracht

Bij een beoordelingsopdracht voert de accountant analytische werkzaamheden uit en stelt hij gerichte vragen om te beoordelen of de jaarrekening plausibel is. Het resultaat is een beoordelingsverklaring met beperkte zekerheid. De accountant zegt in feite: “Op basis van mijn werkzaamheden is mij niets gebleken dat erop wijst dat de jaarrekening niet juist is.” Sommige banken accepteren dit niveau bij kleinere financieringen.

Controleopdracht

Bij een controleopdracht onderzoekt de registeraccountant de jaarrekening uitgebreid. Denk aan het toetsen van facturen, het bevestigen van bankstanden, het beoordelen van interne beheersmaatregelen en het analyseren van risico’s. Het resultaat is een controleverklaring met een redelijke mate van zekerheid. Dit is het niveau dat banken bij grotere financieringen doorgaans vereisen wanneer zij om een “gecontroleerde jaarrekening” vragen.

Wanneer is een controleverklaring wettelijk verplicht?

Een controleverklaring is wettelijk verplicht wanneer een onderneming gedurende twee opeenvolgende jaren voldoet aan minimaal twee van de volgende drie criteria: een jaaromzet van meer dan 15 miljoen euro, een balanstotaal van meer dan 7,5 miljoen euro, of gemiddeld 50 of meer fulltime werknemers in dienst. Dit wordt de wettelijke controleplicht genoemd.

Deze drempelwaarden gelden voor zogenoemde middelgrote en grote rechtspersonen. Zodra je organisatie twee jaar achtereen boven de grenzen uitkomt, ben je verplicht om een registeraccountant de jaarrekening te laten controleren. De controle moet worden uitgevoerd door een accountantsorganisatie die beschikt over een vergunning van de AFM (Autoriteit Financiële Markten), zoals vastgelegd in de Wet toezicht accountantsorganisaties.

Belangrijk om te weten: ook wanneer je organisatie niet wettelijk controleplichtig is, kan een bank alsnog om een controleverklaring vragen als voorwaarde voor financiering. De wettelijke plicht en de eis van een bank zijn dus twee verschillende zaken. Groeit je onderneming snel, dan is het verstandig om tijdig te laten beoordelen of je de drempelwaarden nadert. Zo voorkom je verrassingen en kun je de overgang naar een controleopdracht soepel laten verlopen.

Hoe bepaal je welke verklaring jouw bank precies nodig heeft?

De snelste manier om te bepalen welke verklaring jouw bank nodig heeft, is het raadplegen van de kredietovereenkomst of het informatieverzoek van de bank. Daarin staat meestal letterlijk welk type verklaring wordt verwacht. Staat het er niet duidelijk in, neem dan direct contact op met je relatiebeheerder bij de bank.

In de praktijk kun je de volgende stappen doorlopen:

  1. Lees de kredietdocumentatie. Zoek naar termen als “gecontroleerde jaarrekening”, “controleverklaring”, “accountantsverklaring” of “beoordelingsverklaring”. Elk van deze termen verwijst naar een specifiek type opdracht.
  2. Vraag om verduidelijking. Banken hanteren soms intern jargon dat afwijkt van de officiële terminologie. Vraag je relatiebeheerder expliciet of een controleverklaring nodig is of dat een beoordelingsverklaring volstaat.
  3. Breng je eigen situatie in kaart. Controleer of je organisatie wettelijk controleplichtig is op basis van de eerder genoemde drempelwaarden. Is dat het geval, dan heb je sowieso een controleverklaring nodig, ongeacht wat de bank vraagt.
  4. Bespreek de uitkomst met je accountant. Een ervaren registeraccountant kan je helpen om de bankeis te vertalen naar de juiste opdracht en voorkomt dat je onnodig uitgebreide (en dus duurdere) werkzaamheden laat uitvoeren.

Door deze stappen te volgen, weet je precies waar je aan toe bent en voorkom je misverstanden die het financieringsproces vertragen.

Wat kost een accountantsverklaring en hoe lang duurt het?

De kosten en doorlooptijd van een accountantsverklaring hangen af van het type opdracht, de omvang en complexiteit van je organisatie en de kwaliteit van je administratie. Een samenstellingsopdracht is het minst omvangrijk, terwijl een volledige controleopdracht de meeste werkzaamheden vergt.

Factoren die de doorlooptijd en investering beïnvloeden:

  • Administratieve voorbereiding: Hoe beter je administratie op orde is, hoe efficiënter de accountant kan werken. Ontbrekende documenten of onduidelijke boekingen leiden tot extra werkzaamheden.
  • Complexiteit van de organisatie: Meerdere entiteiten, internationale activiteiten of complexe financieringsstructuren vragen meer tijd en aandacht.
  • Type verklaring: Een controleopdracht omvat uitgebreidere werkzaamheden dan een beoordelings- of samenstellingsopdracht, wat zich vertaalt in een langere doorlooptijd.
  • Timing: Start je tijdig met de voorbereiding, dan kan de accountant het werk beter plannen. Veel organisaties laten de jaarrekening in het eerste kwartaal na het boekjaar opstellen en controleren.

Een goede vuistregel: begin zo vroeg mogelijk met de voorbereiding en zorg dat je administratie compleet en actueel is. Dat bespaart tijd en voorkomt onnodige kosten. Vraag je accountant vooraf om een heldere planning en een transparante inschatting van de werkzaamheden, zodat je weet wat je kunt verwachten.

Hoe CROP accountants & adviseurs helpt bij jouw accountantsverklaring

Wanneer je bank om een gecontroleerde jaarrekening vraagt, wil je snel duidelijkheid en een betrouwbare partner die het proces soepel laat verlopen. Bij CROP combineren we de persoonlijke aanpak van een middelgroot kantoor met de diepgaande expertise van een grote organisatie. Onze registeraccountants beschikken over een AFM-vergunning voor het uitvoeren van wettelijke controles en behoren tot de top 15 van kantoren in Nederland.

Wat we concreet voor je doen:

  • Helder advies over het juiste type verklaring: We analyseren de bankeis en je wettelijke situatie, zodat je precies weet welke opdracht nodig is.
  • Efficiënte controle van je jaarrekening met een pragmatische, no-nonsense werkwijze die past bij jouw organisatie.
  • Persoonlijke begeleiding: Onze accountants en adviseurs denken mee over je financiële positie en kijken verder dan alleen de cijfers.
  • Toekomstgericht meedenken: We brengen samen met jou risico’s en kansen in kaart, zodat je niet alleen zekerheid hebt over het verleden, maar ook vooruit kunt kijken.

Wil je weten welke verklaring jouw bank precies verwacht en hoe we je daarbij kunnen helpen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee.

Gerelateerde artikelen