Wat als mijn jaarrekening nog niet gecontroleerd is en de bank erom vraagt?

8 min

Wanneer je bank om een gecontroleerde jaarrekening vraagt en die controle nog niet is uitgevoerd, kun je alsnog een accountant inschakelen om de controle op te starten. Afhankelijk van de complexiteit van je organisatie en de staat van je administratie duurt zo’n traject doorgaans enkele weken tot een paar maanden. Het belangrijkste is dat je snel handelt en een accountant kiest die ervaring heeft met dit soort trajecten.

In de praktijk komt deze situatie vaker voor dan je denkt. Veel groeiende ondernemingen bereiken op een gegeven moment het punt waarop externe partijen, zoals banken of investeerders, meer zekerheid willen over de betrouwbaarheid van de financiële cijfers. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over wat je kunt doen wanneer de bank een gecontroleerde jaarrekening vraagt.

Hoeveel tijd kost het om een jaarrekening alsnog te laten controleren?

Een jaarrekeningcontrole duurt gemiddeld zes tot twaalf weken, afhankelijk van de omvang van je organisatie, de kwaliteit van je administratie en de beschikbaarheid van de benodigde documentatie. Bij een goed voorbereide administratie kan het proces sneller verlopen, terwijl achterstallige boekhouding het traject aanzienlijk kan vertragen.

De doorlooptijd wordt bepaald door verschillende factoren. Allereerst speelt de complexiteit van je onderneming een rol: hoeveel entiteiten zijn er, hoe ziet de juridische structuur eruit en in hoeveel landen ben je actief? Daarnaast is de staat van je interne administratie cruciaal. Wanneer je financiële gegevens al netjes zijn vastgelegd en je beschikt over een betrouwbaar boekhoudpakket, kan een accountant sneller aan de slag.

Wat je zelf kunt doen om het proces te versnellen:

  • Zorg dat je administratie volledig en up to date is voordat de controle begint
  • Stel een vast aanspreekpunt aan binnen je organisatie dat vragen van de accountant snel kan beantwoorden
  • Verzamel alvast alle relevante documenten, contracten en overeenkomsten
  • Bespreek vooraf met de accountant welke planning realistisch is, zodat je de bank kunt informeren over de verwachte opleverdatum

Wat is het verschil tussen een samenstellingsverklaring en een controleverklaring?

Het belangrijkste verschil is de mate van zekerheid die wordt geboden. Bij een samenstellingsopdracht stelt de accountant de jaarrekening op op basis van de door jou aangeleverde gegevens, zonder deze inhoudelijk te toetsen. Bij een controleopdracht (audit) onderzoekt de accountant actief of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële situatie, wat resulteert in een veel hogere mate van zekerheid.

Samenstellingsverklaring

Bij een samenstellingsopdracht verwerkt de accountant de financiële gegevens die jij aanlevert tot een jaarrekening. De accountant past daarbij zijn vakkennis toe om de cijfers correct te presenteren volgens de geldende verslaggevingsregels. Er vindt echter geen inhoudelijke controle plaats. De samenstellingsverklaring biedt daarom geen zekerheid aan derden over de juistheid van de cijfers. Voor veel kleinere ondernemingen is dit voldoende, maar banken en andere financiers vragen steeds vaker om meer.

Controleverklaring

Een controleverklaring (ook wel accountantsverklaring genoemd) biedt een redelijke mate van zekerheid. De accountant voert hierbij uitgebreide controlewerkzaamheden uit: het toetsen van interne processen, het verifiëren van saldi, het beoordelen van schattingen en het controleren van de naleving van wet en regelgeving. Wanneer een bank een gecontroleerde jaarrekening vraagt, bedoelt men vrijwel altijd een jaarrekening met een controleverklaring. Er bestaat ook nog een tussenvorm, de beoordelingsverklaring, die een beperkte mate van zekerheid biedt. Welk type verklaring je nodig hebt, hangt af van de eisen van je bank of andere stakeholders.

Kan de bank mijn financieringsaanvraag weigeren zonder accountantsverklaring?

Ja, een bank kan je financieringsaanvraag afwijzen of opschorten wanneer je niet beschikt over de gevraagde accountantsverklaring. Banken stellen hun eigen voorwaarden aan financieringen, en een gecontroleerde jaarrekening is daar regelmatig onderdeel van, vooral bij grotere financieringen of wanneer de bank extra zekerheid wil over je financiële positie.

Dit betekent niet dat je aanvraag definitief wordt afgewezen. In de meeste gevallen geeft de bank je de gelegenheid om alsnog een accountantsverklaring aan te leveren. Het is dan wel belangrijk om snel te schakelen en de bank te laten weten dat je het traject hebt opgestart. Transparante communicatie over de verwachte opleverdatum helpt om het vertrouwen te behouden.

Banken vragen om een gecontroleerde jaarrekening omdat zij zekerheid willen over de betrouwbaarheid van je financiële informatie. Een controleverklaring van een registeraccountant geeft hen het vertrouwen dat de cijfers een getrouw beeld geven. Zeker bij financieringen boven een bepaald bedrag, bij herfinancieringen of bij ondernemingen die recent sterk zijn gegroeid, is dit een standaardvereiste.

Welke documenten moet ik klaarhebben voor een spoedcontrole?

Voor een spoedcontrole van je jaarrekening heb je minimaal de volledige financiële administratie, bankafschriften, contracten, notulen van bestuursvergaderingen en een conceptjaarrekening nodig. Hoe completer en overzichtelijker je documentatie, hoe sneller de accountant het controletraject kan doorlopen.

Een overzicht van de belangrijkste documenten die je moet verzamelen:

  • Financiële administratie: de volledige boekhouding inclusief grootboek, subadministraties en proefbalans
  • Bankafschriften: van alle bankrekeningen over het gehele boekjaar
  • Contracten en overeenkomsten: leasecontracten, huurovereenkomsten, financieringsovereenkomsten en belangrijke leverancierscontracten
  • Notulen: verslagen van aandeelhoudersvergaderingen en bestuursvergaderingen
  • Belastingaangiften: ingediende aangiften en aanslagen over het betreffende boekjaar
  • Voorraadgegevens: inventarisatielijsten en waarderingsgrondslagen (indien van toepassing)
  • Personeelsadministratie: salarisadministratie, arbeidsovereenkomsten en pensioenregelingen
  • Verzekeringspolissen: overzicht van lopende verzekeringen

Een goede voorbereiding bespaart tijd en voorkomt vertraging. Bespreek vooraf met je accountant welke specifieke documenten voor jouw situatie relevant zijn, zodat je niets over het hoofd ziet.

Wanneer is een accountantscontrole wettelijk verplicht?

Een onderneming is wettelijk controleplichtig wanneer zij gedurende twee opeenvolgende jaren voldoet aan minimaal twee van de volgende drie criteria: een jaaromzet van meer dan 15 miljoen euro, een balanstotaal van meer dan 7,5 miljoen euro, of gemiddeld 50 of meer fulltime werknemers in dienst. Deze wettelijke controle moet worden uitgevoerd door een accountantsorganisatie met een vergunning van de AFM.

In de praktijk merken veel groeiende ondernemingen niet direct dat zij de drempelwaarden hebben overschreden. Zeker wanneer je organisatie de afgelopen jaren flink is gegroeid, is het verstandig om te checken of je inmiddels aan twee van de drie criteria voldoet. Let op: het gaat om twee opeenvolgende jaren, dus als je in 2024 en 2025 boven de grenzen uitkomt, ben je in 2026 controleplichtig.

Naast de wettelijke controleplicht kan een accountantscontrole ook verplicht zijn op grond van andere regelgeving, statuten of contractuele afspraken. Denk aan subsidievoorwaarden, eisen van aandeelhouders of bepalingen in financieringsovereenkomsten. Zelfs als je niet wettelijk controleplichtig bent, kan het dus zijn dat een bank een gecontroleerde jaarrekening vraagt als voorwaarde voor een financiering.

Hoe kies ik een accountant die snel kan schakelen bij urgente controles?

Kies een accountant die beschikt over een AFM-vergunning voor het uitvoeren van wettelijke controles, ervaring heeft met jouw type organisatie en de capaciteit heeft om op korte termijn te starten. Een kantoor met voldoende registeraccountants en een pragmatische werkwijze kan het verschil maken wanneer de tijd dringt.

Bij het selecteren van een accountant voor een urgente controle zijn de volgende punten belangrijk:

  • Vergunningen en bevoegdheden: controleer of het kantoor beschikt over de benodigde AFM-vergunning
  • Ervaring met jouw sector: een accountant die je branche kent, kan sneller inschatten waar de risico’s zitten
  • Capaciteit en beschikbaarheid: vraag concreet naar de planning en of het kantoor op korte termijn kan starten
  • Communicatie: een accountant die helder communiceert over het proces en de verwachte doorlooptijd, geeft jou de mogelijkheid om je bank tijdig te informeren
  • Brede expertise: een kantoor met meerdere specialismen onder één dak kan je niet alleen helpen met de controle, maar ook met aanverwante vraagstukken rondom fiscaliteit, financiering of bedrijfsstructuur

Hoe CROP accountants & adviseurs helpt bij een jaarrekeningcontrole op korte termijn

Wanneer je bank om een gecontroleerde jaarrekening vraagt en de tijd dringt, wil je een partner die snel kan schakelen zonder concessies te doen aan kwaliteit. Bij CROP combineren we de persoonlijke aanpak van een middelgroot kantoor met de diepgaande vaktechnische kennis die je van een grote organisatie mag verwachten. Met onze AFM-vergunning voor het uitvoeren van wettelijke controles en een team van registeraccountants dat tot de top 15 van Nederland behoort, bieden we precies de zekerheid die jij en je bank nodig hebben.

Wat je van ons kunt verwachten:

  • Een pragmatische en efficiënte aanpak bij de controle van je jaarrekening, ook wanneer het snel moet
  • Persoonlijke begeleiding door ervaren registeraccountants die jouw situatie begrijpen
  • Heldere communicatie over planning en doorlooptijd, zodat je je bank goed kunt informeren
  • Breed accountancy en advies onder één dak, waardoor we direct kunnen meedenken over aanverwante vraagstukken
  • Een no-nonsense werkwijze waarbij we als ondernemer met je meedenken

Wil je weten wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee over de beste aanpak, zodat je met vertrouwen je financieringsaanvraag tegemoet kunt treden.

Gerelateerde artikelen