Moet een stichting een accountantsverklaring deponeren bij de Kamer van Koophandel?

7 min

Nee, niet elke stichting is verplicht een accountantsverklaring te deponeren bij de Kamer van Koophandel. Alleen stichtingen die voldoen aan de wettelijke criteria voor controleplicht, of die op grond van hun statuten of subsidievoorwaarden een controle moeten laten uitvoeren, zijn hiertoe gehouden. Veel stichtingen volstaan met het deponeren van een jaarrekening zonder accountantsverklaring.

Of jouw stichting wel of niet onder de controleplicht valt, hangt af van omvang, juridische structuur en afspraken met externe partijen zoals subsidieverstrekkers of financiers. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over de jaarrekening van stichtingen, de controleplicht en het deponeren bij de KvK.

Welke stichtingen hebben een wettelijke controleplicht?

Een stichting heeft een wettelijke controleplicht wanneer zij gedurende twee opeenvolgende boekjaren voldoet aan minimaal twee van de volgende drie criteria: een netto jaaromzet van meer dan 15 miljoen euro, een balanstotaal van meer dan 7,5 miljoen euro, of gemiddeld 50 of meer fulltime werknemers in dienst. Deze drempelwaarden gelden voor alle rechtspersonen in Nederland, dus ook voor stichtingen.

In de praktijk betekent dit dat vooral grotere stichtingen onder de controleplicht vallen. Denk aan stichtingen in de zorg, het onderwijs of de woningcorporatiesector. Kleinere stichtingen die onder deze grenzen blijven, zijn in principe niet wettelijk verplicht hun jaarrekening te laten controleren door een registeraccountant.

Let wel op: naast de wettelijke controleplicht kunnen er aanvullende verplichtingen bestaan. Sectorspecifieke wetgeving (zoals de Wet normering topinkomens of de Regeling jaarverslaggeving onderwijs) kan een controleplicht opleggen, ook als de stichting niet aan de algemene drempelwaarden voldoet. Daarnaast kunnen de statuten van een stichting bepalen dat er een accountantscontrole moet plaatsvinden, ongeacht de omvang.

Het is dus verstandig om niet alleen naar de wettelijke drempels te kijken, maar ook de statuten en eventuele sectorale regelgeving te raadplegen. Zo voorkom je dat je onbedoeld niet aan je verplichtingen voldoet.

Wat is het verschil tussen deponeren en publiceren van een jaarrekening?

Deponeren is het formeel indienen van de jaarrekening bij de Kamer van Koophandel, waar deze wordt opgenomen in het Handelsregister. Publiceren betekent dat de jaarrekening actief openbaar wordt gemaakt, bijvoorbeeld op de eigen website of via andere kanalen. Voor stichtingen is het onderscheid relevant omdat de deponeringsverplichting wettelijk is vastgelegd, terwijl publicatie vaak een aanvullende keuze of verplichting is.

Deponeren bij de Kamer van Koophandel

Stichtingen die onder Titel 9 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek vallen, zijn verplicht hun jaarrekening te deponeren bij de KvK. Dit geldt voor stichtingen die een onderneming drijven of die op grond van sectorale wetgeving deponeringsplichtig zijn. De gedeponeerde jaarrekening is vervolgens voor iedereen opvraagbaar via het Handelsregister.

De termijn voor het deponeren is uiterlijk twaalf maanden na afloop van het boekjaar, tenzij de statuten of specifieke wetgeving een kortere termijn voorschrijven. Bij een boekjaar dat gelijkloopt met het kalenderjaar, betekent dit dat de jaarrekening uiterlijk 31 december van het daaropvolgende jaar gedeponeerd moet zijn.

Publiceren als aanvullende stap

Publicatie gaat een stap verder dan deponering. Sommige stichtingen zijn op grond van hun ANBI-status of sectorale regels verplicht hun financiële gegevens actief te publiceren, bijvoorbeeld op hun website. Dit vergroot de transparantie richting donateurs, subsidieverstrekkers en het maatschappelijk verkeer. Publicatie is dus niet hetzelfde als deponering, maar kan er wel naast bestaan als aanvullende verplichting.

Wanneer vraagt een subsidieverstrekker om een accountantsverklaring?

Een subsidieverstrekker vraagt doorgaans om een accountantsverklaring wanneer het subsidiebedrag boven een bepaalde drempel uitkomt, of wanneer de subsidievoorwaarden specifieke verantwoordingseisen stellen. Bij rijkssubsidies geldt vaak een grens van 125.000 euro: boven dat bedrag is een controleverklaring van een registeraccountant vereist bij de financiële verantwoording.

De exacte eisen verschillen per subsidieregeling en per verstrekker. Gemeenten, provincies en Europese fondsen hanteren elk hun eigen drempels en voorwaarden. Het is daarom belangrijk om bij het aanvragen van een subsidie direct te controleren welk type verklaring er bij de eindverantwoording wordt verwacht. Soms volstaat een samenstellingsverklaring of een beoordelingsverklaring, maar in veel gevallen wordt expliciet om een controleverklaring gevraagd.

Voor stichtingen die afhankelijk zijn van subsidies kan dit een aanzienlijke impact hebben op de inrichting van de administratie. Een accountantscontrole vereist namelijk dat de financiële administratie op orde is en dat er voldoende interne beheersmaatregelen zijn getroffen. Het loont om hier vroegtijdig op in te spelen, zodat de controle soepel verloopt en de subsidie tijdig verantwoord kan worden.

Daarnaast stellen sommige subsidieverstrekkers aanvullende eisen, zoals het gebruik van een specifiek controleprotocol. Dit protocol beschrijft precies welke werkzaamheden de accountant moet uitvoeren en waarover gerapporteerd moet worden. Zorg ervoor dat je accountant dit protocol tijdig ontvangt, zodat de controle hierop kan worden afgestemd.

Kan een stichting vrijwillig kiezen voor een accountantscontrole?

Ja, een stichting kan altijd vrijwillig kiezen voor een accountantscontrole, ook als er geen wettelijke controleplicht bestaat. Dit wordt een vrijwillige controle genoemd en levert een volwaardige controleverklaring op die dezelfde zekerheid biedt als bij een wettelijke controle.

Er zijn verschillende situaties waarin een vrijwillige controle waardevol is voor een stichting:

  • Vertrouwen richting externe partijen: Banken, financiers of grote donateurs vragen regelmatig om een gecontroleerde jaarrekening als voorwaarde voor financiering of samenwerking.
  • Transparantie naar stakeholders: Een accountantsverklaring vergroot het vertrouwen van bestuurders, toezichthouders en de achterban in de financiële verantwoording.
  • Voorbereiding op groei: Stichtingen die verwachten in de toekomst controleplichtig te worden, kunnen alvast ervaring opdoen met het controleproces en hun administratie hierop inrichten.
  • Interne kwaliteitsverbetering: Het controleproces brengt vaak verbeterpunten aan het licht in de administratieve organisatie en interne beheersing.

Een vrijwillige controle moet worden uitgevoerd door een accountantsorganisatie met een WTA-vergunning van de AFM, net als bij een wettelijke controle. De registeraccountant voert dezelfde werkzaamheden uit en geeft een verklaring af die voldoet aan dezelfde kwaliteitsnormen. Het verschil zit uitsluitend in de aanleiding: bij een vrijwillige controle is het de stichting zelf die hiervoor kiest, niet de wetgever.

Wat zijn de gevolgen als een stichting niet tijdig deponeert?

Wanneer een stichting niet tijdig haar jaarrekening deponeert bij de Kamer van Koophandel, kan dit leiden tot een economisch delict op grond van de Wet op de economische delicten. Daarnaast kan het niet deponeren gevolgen hebben voor de aansprakelijkheid van bestuurders, met name bij een eventueel faillissement.

Bij stichtingen die een onderneming drijven, geldt dat het niet tijdig deponeren van de jaarrekening een weerlegbaar vermoeden van onbehoorlijk bestuur oplevert in geval van faillissement. Dit betekent dat bestuurders persoonlijk aansprakelijk gesteld kunnen worden voor het tekort in het faillissement, tenzij zij kunnen aantonen dat het niet deponeren geen belangrijke oorzaak was van het faillissement.

Naast juridische consequenties zijn er ook praktische gevolgen. Subsidieverstrekkers, banken en andere financiers controleren regelmatig of de jaarrekening tijdig is gedeponeerd. Het ontbreken van een gedeponeerde jaarrekening kan ertoe leiden dat een financieringsaanvraag wordt afgewezen of dat subsidiegelden worden teruggevorderd. Tijdig deponeren is dus niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een teken van goed bestuur dat het vertrouwen van externe partijen versterkt.

Het goede nieuws is dat tijdig deponeren goed te organiseren valt. Door vroegtijdig te starten met het opstellen van de jaarrekening en duidelijke afspraken te maken met je accountant over de planning, voorkom je onnodige vertraging en houd je alle termijnen moeiteloos in het vizier.

Hoe CROP accountants en adviseurs helpt bij de jaarrekening en accountantscontrole van stichtingen

Bij CROP begrijpen we dat de regels rondom de jaarrekening en accountantscontrole voor stichtingen complex kunnen zijn. Of het nu gaat om een wettelijke controleplicht, een subsidievoorwaarde of een vrijwillige controle: wij helpen je helder te maken wat er nodig is en zorgen ervoor dat het proces soepel verloopt.

Wat wij concreet voor jouw stichting kunnen betekenen:

  • Duidelijkheid over je verplichtingen: Wij beoordelen of jouw stichting controleplichtig is en welk type opdracht het beste past bij jouw situatie.
  • Professionele controle van de jaarrekening door registeraccountants met een AFM-vergunning, zowel voor wettelijke als vrijwillige controles.
  • Begeleiding bij subsidieverantwoording: Wij kennen de controleprotocollen en zorgen dat je verantwoording voldoet aan de eisen van de subsidieverstrekker.
  • Breed advies onder één dak: Via onze accountancy en adviestak schakelen we eenvoudig door naar fiscalisten, corporate finance specialisten of pensioenadviseurs wanneer dat nodig is.

Met vestigingen in Amersfoort, Arnhem, Ede, Hoofddorp en Utrecht en een team van ruim 300 professionals combineren wij de persoonlijke aanpak van een middelgroot kantoor met de diepgaande kennis van een grote organisatie. Wij denken en handelen als ondernemer, zodat jij met vertrouwen je stichting kunt besturen. Wil je weten wat wij voor jouw stichting kunnen betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.

Gerelateerde artikelen