Kan een bank eisen dat een specifiek accountantskantoor de controle uitvoert?

7 min

Je bent hier: CROP / Kennisbank / Kan een bank eisen dat een specifiek accountantskantoor de controle uitvoert?

Nee, een bank kan in de regel niet eisen dat een specifiek accountantskantoor de controle van je jaarrekening uitvoert. Wel kan een bank in de financieringsvoorwaarden eisen stellen aan het type verklaring of de kwalificaties van het accountantskantoor, bijvoorbeeld dat het kantoor beschikt over een Wta-vergunning van de AFM. De keuze voor een specifiek kantoor blijft echter bij jou als ondernemer.

In de praktijk komt het regelmatig voor dat een bank vraagt om een gecontroleerde jaarrekening als voorwaarde voor een financiering. Dat roept bij veel directeuren en bestuurders vragen op over hun keuzevrijheid. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over de verhouding tussen bankvoorwaarden en jouw recht om zelf een accountant te kiezen.

Wat staat er in de financieringsovereenkomst over de accountantskeuze?

In de meeste financieringsovereenkomsten staat een bepaling dat de onderneming periodiek een jaarrekening moet overleggen, vaak voorzien van een accountantsverklaring. De overeenkomst specificeert doorgaans het type verklaring (samenstellingsverklaring, beoordelingsverklaring of controleverklaring), maar schrijft zelden een specifiek accountantskantoor voor.

Banken hanteren standaard leningsvoorwaarden waarin financiële convenanten zijn opgenomen. Daarin kun je bepalingen tegenkomen zoals:

De verplichting om jaarlijks een gecontroleerde jaarrekening aan te leveren binnen een bepaalde termijn
De eis dat de controle wordt uitgevoerd door een registeraccountant met een geldige Wta-vergunning
De mogelijkheid voor de bank om bezwaar te maken tegen de keuze van accountant, mits daar een redelijke grond voor bestaat

Het is verstandig om de financieringsovereenkomst zorgvuldig door te lezen voordat je een accountant selecteert. Let specifiek op clausules die de bank het recht geven om een accountantskeuze af te wijzen. Dergelijke clausules komen voor, maar ze geven de bank geen onbeperkte zeggenschap. Ze bieden hooguit de mogelijkheid om gemotiveerd bezwaar te maken.

Mag een bank een accountantskantoor weigeren?

Een bank mag in uitzonderlijke gevallen bezwaar maken tegen een accountantskantoor, maar alleen als daar een objectief gerechtvaardigde reden voor is. Denk aan situaties waarin het kantoor niet beschikt over de vereiste Wta-vergunning, of wanneer er aantoonbare kwaliteitsproblemen zijn vastgesteld door toezichthouder AFM.

De Autoriteit Financiële Markten houdt toezicht op accountantsorganisaties die wettelijke controles uitvoeren. Wanneer een accountantskantoor beschikt over een geldige Wta-vergunning, betekent dit dat het kantoor voldoet aan de wettelijke kwaliteitseisen. Een bank kan dan moeilijk beargumenteren dat het kantoor niet geschikt zou zijn voor de controle.

In de praktijk zien we dat banken soms een voorkeur uitspreken voor grotere kantoren, maar dat is iets anders dan een formeel recht om een kantoor te weigeren. Een middelgroot kantoor met een Wta-vergunning en registeraccountants in dienst voldoet aan dezelfde wettelijke standaarden als een groot kantoor. De omvang van een accountantsorganisatie zegt op zichzelf niets over de kwaliteit van de controle.

Wat zijn de rechten van een onderneming bij de keuze van een accountant?

Een onderneming heeft het wettelijke recht om zelf een accountant te kiezen. Dit recht is verankerd in het Burgerlijk Wetboek: de algemene vergadering van aandeelhouders benoemt de accountant, tenzij de statuten anders bepalen. Geen externe partij, ook een bank niet, kan dit recht volledig overnemen.

Dit recht kent een aantal belangrijke aspecten:

Benoemingsrecht: De aandeelhoudersvergadering (of bij stichtingen het bestuur of de raad van toezicht) benoemt de accountant. Dit is een intern besluit van de organisatie.
Onafhankelijkheid: De accountant moet onafhankelijk zijn van zowel de onderneming als van derden, inclusief de bank. Een door de bank opgelegd kantoor zou juist vragen oproepen over die onafhankelijkheid.
Contractvrijheid: Hoewel een bank voorwaarden mag stellen aan de financiering, mag zij geen voorwaarden opleggen die in strijd zijn met wettelijke bepalingen of de redelijkheid en billijkheid.

Wanneer een bank vraagt om een gecontroleerde jaarrekening, heb je als ondernemer dus alle ruimte om zelf een gekwalificeerd accountantskantoor te selecteren. Zolang dat kantoor beschikt over de juiste vergunningen en kwalificaties, is er geen reden om een andere keuze te maken dan die het beste bij jouw organisatie past.

Hoe ga je om met een bank die druk uitoefent op de accountantskeuze?

Wanneer een bank druk uitoefent op je accountantskeuze, is het belangrijk om het gesprek zakelijk en constructief te voeren. Vraag de bank om schriftelijk te onderbouwen waarom zij bezwaar heeft tegen jouw huidige of beoogde accountant, en toets die argumenten aan de feitelijke kwalificaties van het kantoor.

Een effectieve aanpak bestaat uit de volgende stappen:

Vraag om een schriftelijke onderbouwing. Laat de bank concreet maken welke bezwaren er zijn. Vaak blijkt dat het gaat om een algemene voorkeur in plaats van een inhoudelijk bezwaar.
Controleer de vergunningen van je accountant. Beschikt het kantoor over een Wta-vergunning? Zijn de betrokken accountants ingeschreven bij de NBA (Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants)? Met deze feiten kun je het gesprek op inhoud voeren.
Verwijs naar de financieringsovereenkomst. Staat er daadwerkelijk een clausule in die de bank het recht geeft om een accountant te weigeren? Zo niet, dan heeft de bank formeel geen poot om op te staan.
Schakel je accountant in bij het gesprek. Een ervaren accountant kent deze situaties en kan de bank rechtstreeks informeren over de werkwijze, kwaliteitsborging en vergunningen.

In de meeste gevallen lost een helder en feitelijk gesprek de situatie op. Banken willen zekerheid over de betrouwbaarheid van de financiële informatie, en die zekerheid wordt geboden door de kwaliteit van de controle, niet door de naam op het briefpapier.

Wanneer is het verstandig om wél van accountantskantoor te wisselen?

Het is verstandig om van accountantskantoor te wisselen wanneer je huidige accountant niet langer aansluit bij de fase waarin jouw organisatie zich bevindt. Denk aan situaties waarin je organisatie is gegroeid, de controleplicht is veranderd, of je behoefte hebt aan bredere expertise die verder reikt dan alleen de jaarrekeningcontrole.

Er zijn verschillende momenten waarop een overstap logisch kan zijn:

Je organisatie is gegroeid en overschrijdt de wettelijke drempelwaarden voor controleplicht, terwijl je huidige accountant geen Wta-vergunning heeft
Je hebt behoefte aan een accountant die niet alleen controleert, maar ook meedenkt over strategie, risicobeheer en toekomstplannen
De communicatie met je huidige accountant verloopt moeizaam of je krijgt onvoldoende proactief advies
Je organisatie heeft te maken met nieuwe stakeholders (aandeelhouders, subsidieverstrekkers) die specifieke eisen stellen aan de verantwoording

Een wisseling van accountant hoeft overigens geen ingrijpend proces te zijn. Een goed accountantskantoor zorgt voor een soepele overdracht en neemt de tijd om jouw organisatie grondig te leren kennen voordat de eerste controle plaatsvindt.

Hoe CROP accountants & adviseurs helpt bij de keuze van het juiste type accountantscontrole

Wanneer een bank vraagt om een gecontroleerde jaarrekening, wil je een accountant die niet alleen de controle vakkundig uitvoert, maar ook helder uitlegt welk type opdracht je daadwerkelijk nodig hebt. Bij CROP accountants & adviseurs combineren we de persoonlijke aanpak van een middelgroot kantoor met de diepgaande expertise van een grote organisatie.

Wat je van ons kunt verwachten:

Heldere uitleg over je opties: We leggen in begrijpelijke taal uit of je een samenstellings-, beoordelings- of controleopdracht nodig hebt en waarom
Wta-vergunning van de AFM: We beschikken over alle vereiste vergunningen om wettelijke controles uit te voeren, zodat je bank altijd akkoord gaat
Meedenken voorbij de cijfers: Onze accountants en adviseurs kijken verder dan de jaarrekening en denken mee over langetermijndoelen, risicobeheer en groeikansen
Pragmatische en efficiënte werkwijze: We werken no-nonsense, met persoonlijke aandacht en zonder onnodige verrassingen

Wil je weten welk type accountantsverklaring past bij jouw situatie en de eisen van je bank? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We helpen je graag om met vertrouwen je financieringsaanvraag tegemoet te treden.

Gerelateerde artikelen

Alle s