Hoe houd ik de ontwikkelingen rondom CSRD en Omnibus bij?

10 min

Je houdt de ontwikkelingen rondom CSRD en Omnibus het beste bij door een combinatie van officiële EU-bronnen, de website van de SER en betrouwbare vakpublicaties structureel te volgen. Daarnaast helpt het om periodiek contact te hebben met een adviseur die de regelgeving voor jouw specifieke situatie vertaalt. Juist omdat de regels de afgelopen jaren meerdere keren zijn gewijzigd, is het verstandig om niet op één bron te vertrouwen. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over het bijhouden van CSRD- en Omnibus-ontwikkelingen, wat er concreet verandert en wanneer je externe ondersteuning kunt overwegen.

Welke bronnen geven betrouwbare updates over CSRD en Omnibus?

De meest betrouwbare bronnen voor updates over CSRD en het Omnibus-voorstel zijn de officiële publicaties van de Europese Commissie, het Publicatieblad van de EU en de website van de Nederlandse overheid. Daarnaast bieden de SER, de NBA (Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants) en gespecialiseerde advieskantoren actuele duiding en praktische vertaling van de regelgeving.

Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen de regelgeving zelf en de interpretatie ervan. Officiële bronnen geven je de feitelijke stand van zaken, terwijl vakpublicaties en adviseurs helpen om te begrijpen wat een wijziging concreet betekent voor jouw bedrijf. Een paar bronnen die je structureel kunt raadplegen:

  • Europese Commissie: publiceert de oorspronkelijke voorstellen, amendementen en definitieve richtlijnen, waaronder het Omnibus-voorstel dat de CSRD aanzienlijk wijzigt.
  • SER (Sociaal-Economische Raad): biedt Nederlandse context en advies over de implementatie van Europese duurzaamheidsrichtlijnen.
  • NBA: publiceert regelmatig praktische handreikingen en standpunten over duurzaamheidsverslaggeving en assurance.
  • Gespecialiseerde accountants en adviseurs: vertalen de regelgeving naar jouw specifieke situatie en signaleren relevante wijzigingen proactief.

Een praktische tip: stel een kwartaalmoment in waarop je de actuele stand van zaken checkt. Zo voorkom je dat je verrast wordt door wijzigingen en houd je overzicht zonder dat het een dagelijkse bezigheid wordt.

Wat verandert er concreet door het Omnibus-voorstel voor mkb-bedrijven?

Het Omnibus-voorstel brengt drie grote veranderingen voor mkb-bedrijven: de rapportageplicht wordt met twee jaar uitgesteld, de groep bedrijven die verplicht moet rapporteren wordt aanzienlijk kleiner, en de rapportage-eisen zelf worden minder streng. Voor veel mkb-ondernemingen betekent dit dat zij niet langer direct CSRD-plichtig zijn.

Concreet houdt het Omnibus-voorstel het volgende in:

  • Twee jaar uitstel: de oorspronkelijke rapportageverplichting die zou ingaan voor verslagjaar 2025 is verschoven. Het zogenaamde “stop the clock”-voorstel geeft bedrijven extra voorbereidingstijd.
  • Hogere drempelwaarden: onder het Omnibus-voorstel blijven alleen ondernemingen met meer dan 1.000 medewerkers en een omzet boven een bepaalde drempel of een balanstotaal boven een bepaalde drempel CSRD-plichtig. Raadpleeg de actuele drempelbedragen op de website van de Europese Commissie, aangezien deze nog definitief vastgesteld moeten worden.
  • Minder strenge controle: de controle van duurzaamheidsrapporten door accountants wordt minder intensief. De oorspronkelijke ambitie om op termijn naar een redelijke mate van zekerheid te gaan, wordt losgelaten.
  • Beperktere ketenrapportage: bedrijven hoeven duurzaamheidsgegevens in de keten alleen op te vragen bij directe zakenpartners (Tier 1), tot een maximum van de vrijwillige VSME-standaard.
  • Minder datapunten: het aantal verplichte ESRS-datapunten wordt gereduceerd en er komen geen sectorspecifieke standaarden.

Hoewel het Omnibus-voorstel voor veel mkb-bedrijven de directe rapportageplicht wegneemt, betekent dit niet dat duurzaamheid van de agenda verdwijnt. Grote klanten, banken en investeerders vragen steeds vaker om duurzaamheidsdata. Een dubbele materialiteitsanalyse, een analyse van je waardeketen en inzicht in de verwachtingen van je stakeholders blijven daarom waardevol, ook als je formeel niet rapportageplichtig bent.

Hoe bepaal ik of mijn bedrijf nu wel of niet onder de CSRD valt?

Of jouw bedrijf onder de CSRD valt, hangt af van drie criteria die je twee achtereenvolgende jaren moet toetsen: het aantal medewerkers, de netto-omzet en het balanstotaal. Onder de huidige CSRD-criteria ben je rapportageplichtig als je aan minimaal twee van de drie drempels voldoet. Het Omnibus-voorstel verschuift die grens naar ondernemingen met meer dan 1.000 medewerkers.

Toetsing onder de huidige CSRD-criteria

De oorspronkelijke CSRD-criteria richten zich op EU-ondernemingen die twee jaar achtereen voldoen aan ten minste twee van deze drie voorwaarden: meer dan 250 werknemers, een netto-omzet boven de wettelijke drempel en activa boven de wettelijke drempel. De actuele drempelbedragen kun je raadplegen op de website van de Europese Commissie of via de NBA. Voldoe je aan twee van de drie? Dan val je in principe onder de rapportageplicht.

Toetsing onder het Omnibus-voorstel

Het Omnibus-voorstel trekt de grens op naar ondernemingen met meer dan 1.000 medewerkers. Dat betekent dat een groot deel van het hogere mkb-segment buiten de directe verplichting valt. Let wel: het Omnibus-voorstel is in 2026 nog niet volledig definitief. Het is verstandig om de ontwikkelingen te blijven volgen en je situatie periodiek opnieuw te beoordelen. Daarnaast kan het zijn dat je als toeleverancier van een CSRD-plichtig bedrijf alsnog duurzaamheidsdata moet aanleveren via de VSME-standaard.

Wanneer is het slim om externe hulp in te schakelen bij CSRD-voorbereiding?

Het is slim om externe hulp in te schakelen zodra je merkt dat je intern geen helder antwoord kunt geven op vragen van klanten, banken of andere stakeholders over duurzaamheid. Ook wanneer je niet zeker weet of de CSRD op jouw organisatie van toepassing is, of wanneer je wel duurzame initiatieven hebt maar deze nergens gedocumenteerd staan, is het een goed moment om een specialist te betrekken.

Veel mkb-bedrijven doen al meer aan duurzaamheid dan ze denken. Zonnepanelen, elektrische leaseauto’s, lokaal inkopen: het gebeurt, maar het staat nergens op papier. Een adviseur helpt je om die losse initiatieven om te zetten in een gestructureerde, aantoonbare aanpak. Daarnaast biedt externe ondersteuning houvast bij complexe stappen zoals de dubbele materialiteitsanalyse, de stakeholderanalyse en de GAP-analyse van je huidige datapunten.

Concreet is externe hulp het meest waardevol wanneer:

  • Een klant of bank om een CO₂-rapportage vraagt en je intern geen meetmethode of nulmeting hebt.
  • Je onduidelijkheid ervaart over de toepasselijkheid van CSRD of het Omnibus-voorstel op jouw situatie.
  • Je een duurzaamheidsstrategie wilt opzetten maar geen overzicht hebt van relevante thema’s en prioriteiten.
  • Je herfinanciering nodig hebt en de bank duurzaamheidsdata vraagt die er nog niet is.

Hoe CROP accountants & adviseurs helpt bij CSRD en Omnibus

Bij CROP begrijpen we de uitdagingen waar mkb-ondernemers tegenaan lopen op het gebied van duurzaamheidsregelgeving. Met onze no-nonsense aanpak en brede expertise onder één dak helpen we je om van onduidelijkheid naar overzicht te komen. Onze dienstverlening op het gebied van duurzaamheid en ESG omvat onder meer:

  • Duurzaamheidsanalyse: we evalueren je huidige rapportagepraktijken en identificeren waar de belangrijkste verbeterpunten liggen.
  • CSRD-implementatie in acht stappen: van projectmanagement en waardeketenanalyse tot dubbele materialiteitsanalyse, dataverzameling en jaarlijkse rapportage.
  • ESG-rapportages: we stellen rapportages op die voldoen aan actuele wet- en regelgeving, waaronder de CSRD en de VSME-standaard.
  • Strategisch advies: we helpen je om duurzaamheidsdata te vertalen naar beslissingsinformatie, zodat je niet alleen voldoet aan verwachtingen maar ook vooruit kunt kijken.

Wil je weten wat de CSRD- en Omnibus-ontwikkelingen concreet voor jouw organisatie betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. Bij CROP denken en handelen we als ondernemer, zodat jij je kunt focussen op wat je het beste doet: ondernemen.

Veelgestelde vragen

Moet ik als mkb-bedrijf nu al beginnen met duurzaamheidsrapportage, ook als het Omnibus-voorstel mij vrijstelt?

Ja, het is verstandig om nu al te beginnen met de basis, ook als je formeel niet rapportageplichtig bent. Grote klanten en banken vragen steeds vaker om duurzaamheidsdata als voorwaarde voor samenwerking of financiering. Door nu alvast een nulmeting te doen en je belangrijkste duurzaamheidsgegevens te documenteren, voorkom je dat je straks onder tijdsdruk moet handelen. Begin klein met bijvoorbeeld je CO₂-uitstoot en energieverbruik, en bouw van daaruit verder.

Wat als mijn klant CSRD-plichtig is en mij om duurzaamheidsdata vraagt – wat moet ik dan aanleveren?

Als toeleverancier (Tier 1) van een CSRD-plichtig bedrijf kan je gevraagd worden om data aan te leveren volgens de vrijwillige VSME-standaard (Voluntary SME Standard). Dit omvat basisinformatie over onder meer CO₂-uitstoot, energieverbruik en sociale indicatoren. Je bent niet verplicht om deze data te verstrekken, maar het weigeren kan je commerciële positie verzwakken. Vraag je klant om specifiek aan te geven welke datapunten zij nodig hebben, zodat je gericht kunt verzamelen.

Hoe voorkom ik dat ik te veel tijd en geld besteed aan CSRD-voorbereiding die achteraf niet nodig blijkt?

Start met een korte quickscan of nulmeting in plaats van direct een volledig implementatietraject op te tuigen. Breng eerst in kaart of je überhaupt onder de rapportageplicht valt en welke data je al beschikbaar hebt. Werk met een gefaseerde aanpak: begin met de dubbele materialiteitsanalyse en breid pas uit als duidelijk is welke thema's voor jouw organisatie relevant zijn. Zo houd je de investering proportioneel en kun je bijsturen als de regelgeving opnieuw wijzigt.

Kan ik de CSRD-voorbereiding volledig zelf doen, of heb ik altijd een adviseur nodig?

In principe kun je de voorbereiding zelf oppakken, zeker als je organisatie al ervaring heeft met gestructureerde rapportages en compliance. Voor de basisstappen zoals het inventariseren van bestaande duurzaamheidsinitiatieven en het verzamelen van energiedata is externe hulp niet per se nodig. Bij complexere onderdelen zoals de dubbele materialiteitsanalyse, de waardeketenanalyse en het opzetten van een meetmethodiek voor scope 3-emissies is specialistische kennis echter vaak onmisbaar. Een hybride aanpak – zelf de basis leggen en een adviseur inschakelen voor de complexe stappen – is voor veel mkb-bedrijven de meest kostenefficiënte route.

Welke veelgemaakte fouten moet ik vermijden bij het volgen van CSRD- en Omnibus-ontwikkelingen?

De grootste fout is afwachten tot alles definitief is en dan pas in actie komen. Daarnaast zien we vaak dat bedrijven zich blindstaren op één bron of één interpretatie van de regelgeving, terwijl de officiële teksten soms anders luiden dan wat in de media verschijnt. Vermijd ook de valkuil om het Omnibus-voorstel als definitief te beschouwen zolang het nog niet formeel is aangenomen. Controleer altijd de status van voorstellen via de officiële EU-bronnen en stem je planning af op meerdere scenario's.

Hoe vaak moet ik mijn CSRD-status opnieuw beoordelen als de regelgeving blijft veranderen?

Plan minimaal elk kwartaal een kort evaluatiemoment in om de actuele stand van de regelgeving te checken en te toetsen of je bedrijf nog steeds binnen of buiten de rapportageplicht valt. Daarnaast is het verstandig om bij elke significante bedrijfswijziging – zoals een fusie, sterke groei in medewerkers of een forse omzetstijging – direct opnieuw te toetsen aan de drempelwaarden. Stel een vast aanspreekpunt binnen je organisatie aan die verantwoordelijk is voor het bijhouden van deze ontwikkelingen, zodat het niet tussen wal en schip valt.

Welke interne data moet ik nu alvast gaan verzamelen om straks niet voor verrassingen te staan?

Begin met het structureel vastleggen van je energieverbruik (gas, elektriciteit), brandstofverbruik van het wagenpark, afvalstromen en waterverbruik. Daarnaast is het waardevol om personeelsdata zoals ziekteverzuim, diversiteitscijfers en opleidingsuren bij te houden. Leg ook vast welke duurzaamheidsinitiatieven je al hebt genomen, inclusief investeringsbedragen en resultaten. Deze basisdata vormen de kern van vrijwel elke duurzaamheidsrapportage en zijn ook bruikbaar als je klanten of banken om ESG-informatie vragen.

Gerelateerde artikelen