Wat verandert er door het CSRD-uitstel via het Omnibus-pakket?
Het Omnibus-pakket stelt de CSRD-rapportageverplichting met twee jaar uit en verkleint de groep bedrijven die verplicht moet rapporteren aanzienlijk. Waar eerder grote ondernemingen met meer dan 250 werknemers onder de richtlijn vielen, verschuift de grens naar ondernemingen met meer dan 1.000 medewerkers. Voor veel mkb-bedrijven in het hogere segment betekent dit dat de wettelijke verplichting wegvalt, maar de vraag naar duurzaamheidsdata vanuit de markt onverminderd doorgaat. Hieronder lees je wat er precies verandert en waarom voorbereiden nog steeds verstandig is.
Welke bedrijven vallen door het Omnibus-pakket niet meer onder de CSRD?
Door het Omnibus-pakket zijn alleen ondernemingen met meer dan 1.000 medewerkers én een omzet van meer dan 50 miljoen euro of een balanstotaal van meer dan 25 miljoen euro nog CSRD-plichtig. Bedrijven die onder de oorspronkelijke drempel van 250 werknemers vielen, worden hiermee vrijgesteld van de wettelijke rapportageplicht.
Onder de oorspronkelijke CSRD-criteria kwamen EU-ondernemingen in aanmerking wanneer zij twee achtereenvolgende jaren voldeden aan minimaal twee van drie criteria: een bepaalde omzet, een bepaald balanstotaal of een minimumaantal werknemers. Het Omnibus-voorstel trekt die grens fors op. Dat betekent concreet dat een groot deel van het hogere mkb-segment niet langer verplicht is om volgens de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) te rapporteren.
Belangrijk om te weten: het feit dat je als bedrijf niet meer CSRD-plichtig bent, wil niet zeggen dat duurzaamheidsrapportage irrelevant wordt. Veel ondernemingen in het hogere mkb opereren in waardeketens van grotere, wél rapportageplichtige bedrijven. Die bedrijven vragen hun directe ketenpartners (Tier-1) doorgaans om ESG-data aan te leveren. De wettelijke verplichting verschuift dus, maar de praktische noodzaak blijft voor veel ondernemers bestaan.
Wat verandert er aan de tijdlijn voor CSRD-rapportage?
De rapportageverplichting schuift twee jaar op. Waar bedrijven oorspronkelijk over verslagjaar 2025 moesten rapporteren, geldt de verplichting nu vanaf boekjaar 2027. Daarnaast worden de controle-eisen versoepeld: limited assurance door accountants wordt op lange termijn niet meer aangepast naar een hogere mate van zekerheid.
Naast het tijdsuitstel brengt het Omnibus-pakket nog een aantal inhoudelijke wijzigingen met zich mee die de rapportagelast verminderen:
- Een geplande reductie van het aantal ESRS-datapunten, waardoor de rapportage compacter wordt.
- Geen sectorspecifieke standaarden, wat de complexiteit voor specifieke branches beperkt.
- Verminderde ketenrapportages: ondernemingen hoeven duurzaamheidsgegevens in de keten alleen op te vragen bij directe zakenpartners (Tier-1) en tot een maximum van de vrijwillige standaard (VSME).
Het uitstel biedt bedrijven die wél onder de nieuwe drempel vallen extra tijd om hun processen, dataverzameling en rapportagestructuur op orde te brengen. Tegelijkertijd is het verstandig om die tijd ook daadwerkelijk te benutten, want de rapportageverplichting verdwijnt niet, maar verschuift.
Moeten mkb-bedrijven nu stoppen met voorbereiden op duurzaamheidsrapportage?
Nee, stoppen met voorbereiden is doorgaans niet verstandig. Hoewel de wettelijke verplichting voor veel mkb-bedrijven wegvalt, blijft de marktvraag naar ESG-data groeien. Klanten, banken en andere stakeholders verwachten steeds vaker dat bedrijven hun duurzaamheidsinspanningen kunnen onderbouwen met concrete cijfers.
Het Omnibus-voorstel is bovendien nog een voorstel. De definitieve regelgeving kan nog wijzigen. Juist daarom is het voor ondernemingen in het hogere mkb-segment waardevol om een aantal fundamentele stappen te blijven zetten, ongeacht de wettelijke status:
- Dubbele materialiteitsanalyse (DMA): breng in kaart welke duurzaamheidsthema’s relevant zijn voor jouw bedrijf en waar de grootste impact, risico’s en kansen liggen.
- Analyse van de waardeketen: begrijp waar in jouw keten de grootste ESG-impacts zitten en welke data je ketenpartners van je verwachten.
- Stakeholderanalyse: weet wat klanten, medewerkers, leveranciers en financiers van jouw organisatie verwachten op het gebied van duurzaamheid.
Bedrijven die nu al structuur aanbrengen in hun duurzaamheidsdata, bouwen een voorsprong op. Ze kunnen sneller schakelen wanneer regelgeving verandert en staan sterker in gesprekken met financiers en opdrachtgevers. Bovendien levert het inzicht op dat direct bruikbaar is voor strategische beslissingen.
Wat vragen banken en grote opdrachtgevers nu al aan ESG-data?
Banken vragen bij herfinanciering en nieuwe kredietaanvragen steeds vaker om duurzaamheidsdata, zoals CO₂-uitstoot, energieverbruik en informatie over sociale thema’s. Grote opdrachtgevers die zelf CSRD-plichtig zijn, vragen hun toeleveranciers om ESG-gegevens aan te leveren als onderdeel van hun eigen ketenrapportage.
In de praktijk zien we dat deze informatieverzoeken concreter worden. Een bank wil bij herfinanciering weten hoe een onderneming scoort op milieu- en sociale indicatoren. Een grote klant vraagt om een CO₂-rapportage of wil inzicht in het duurzaamheidsbeleid van leveranciers. Zonder die data loop je het risico dat financiering lastiger wordt of dat je als leverancier minder aantrekkelijk bent ten opzichte van concurrenten die hun zaken wél op orde hebben.
Veel mkb-bedrijven doen al meer dan ze denken: zonnepanelen op het dak, elektrische leaseauto’s, lokaal inkopen. Het probleem is vaak niet het ontbreken van initiatieven, maar het ontbreken van documentatie. Wat niet meetbaar en aantoonbaar is, telt niet mee in de ogen van een bank of opdrachtgever. Door duurzaamheidsinitiatieven te structureren en vast te leggen, maak je bestaande inspanningen zichtbaar en bruikbaar.
Hoe CROP accountants & adviseurs helpt bij het Omnibus-pakket en CSRD
Bij CROP begrijpen we de worsteling van ondernemers die te maken krijgen met veranderende duurzaamheidsregelgeving. Als organisatie die al meer dan vijftig jaar als ondernemer denkt en handelt, weten we dat duurzaamheid geen losstaand thema is, maar verweven met de financiële gezondheid en toekomstbestendigheid van je bedrijf. Waar we al zekerheid bieden over de cijfermatige kant van je onderneming, bieden we diezelfde betrouwbaarheid op het gebied van ESG-data en duurzaamheidsrapportages.
Concreet helpen we je met:
- Het uitvoeren van een dubbele materialiteitsanalyse om te bepalen welke duurzaamheidsthema’s voor jouw organisatie relevant zijn.
- Een analyse van je waardeketen en stakeholders, zodat je weet welke data je nodig hebt en waar die vandaan komt.
- Het opstellen van ESG-rapportages die voldoen aan actuele wet- en regelgeving, of het nu gaat om CSRD of de vrijwillige VSME-standaard.
- Begeleiding bij het structureren en documenteren van bestaande duurzaamheidsinitiatieven, zodat ze aantoonbaar worden voor banken en opdrachtgevers.
- CSRD-assurance en externe controle wanneer dat vereist is.
Met onze brede expertise onder één dak kijken we naar het grotere plaatje en zorgen we dat duurzaamheid geen losse exercitie wordt, maar een integraal onderdeel van je bedrijfsvoering. Wil je weten wat het Omnibus-pakket voor jouw situatie betekent en hoe je je het beste kunt voorbereiden? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. Samen brengen we structuur aan en zorgen we dat je met vertrouwen vooruitkijkt.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik zeker of mijn bedrijf onder de nieuwe CSRD-drempel valt of niet?
Controleer of je onderneming meer dan 1.000 medewerkers heeft én een omzet van meer dan 50 miljoen euro of een balanstotaal van meer dan 25 miljoen euro. Voldoe je niet aan beide criteria (werknemersaantal plus één van de financiële drempels), dan val je onder het Omnibus-pakket niet meer onder de CSRD-verplichting. Let op: het gaat om twee achtereenvolgende boekjaren, dus kijk niet alleen naar het huidige jaar. Bij twijfel is het verstandig om dit met je accountant of adviseur te bespreken, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Wat is de VSME-standaard en is die relevant voor mijn mkb-bedrijf?
De VSME (Voluntary SME Standard) is een vrijwillige, vereenvoudigde rapportagestandaard die speciaal is ontwikkeld voor mkb-bedrijven. Het is een compactere versie van de uitgebreide ESRS-standaarden en bevat een beperktere set datapunten die makkelijker te verzamelen zijn. Onder het Omnibus-pakket mogen grote CSRD-plichtige bedrijven hun ketenpartners maximaal om data op VSME-niveau vragen. Als je als mkb-bedrijf toeleverancier bent van een groot bedrijf, is het dus verstandig om je alvast vertrouwd te maken met deze standaard, zodat je voorbereid bent op datavragen vanuit je klanten.
Welke eerste stappen kan ik als mkb-ondernemer nu al zetten zonder grote investering?
Begin met het inventariseren en documenteren van wat je al doet op het gebied van duurzaamheid, zoals energieverbruik, afvalstromen en mobiliteitsbeleid. Verzamel vervolgens je energierekeningen, brandstofkosten en andere relevante data van de afgelopen twee jaar in een overzichtelijk bestand. Vraag daarnaast aan je belangrijkste klanten en bank welke ESG-data zij op korte termijn van je verwachten. Deze drie stappen kosten relatief weinig tijd en geld, maar geven je direct inzicht in waar je staat en wat er nog nodig is.
Wat gebeurt er als het Omnibus-voorstel uiteindelijk niet of in gewijzigde vorm wordt aangenomen?
Het Omnibus-pakket is op dit moment nog een voorstel dat door het Europees Parlement en de Raad moet worden goedgekeurd. Er bestaat dus een reëel scenario waarin de definitieve regelgeving er anders uitziet, bijvoorbeeld met andere drempelwaarden of een kortere uitstelperiode. Bedrijven die nu volledig stoppen met voorbereiden, lopen het risico dat ze alsnog onder een rapportageverplichting vallen en dan onder tijdsdruk moeten handelen. Door nu een basisstructuur op te zetten, ben je flexibel genoeg om op elke uitkomst in te spelen.
Hoe ga ik om met ESG-datavragen van klanten als ik zelf niet CSRD-plichtig ben?
Benader deze verzoeken als een kans in plaats van een last. Vraag je klant specifiek welke datapunten zij nodig hebben en in welk format, zodat je gericht kunt leveren zonder onnodig werk te doen. In veel gevallen gaat het om basisgegevens zoals CO₂-uitstoot (scope 1 en 2), energieverbruik en personeelsinformatie. Door hier proactief en gestructureerd mee om te gaan, versterk je je positie als betrouwbare ketenpartner en onderscheid je je van concurrenten die deze data niet kunnen aanleveren.
Kan ik mijn bestaande financiële rapportageprocessen gebruiken als basis voor ESG-rapportage?
Ja, dat is zelfs een van de slimste manieren om te beginnen. Veel ESG-data, zoals energiekosten, personeelscijfers en investeringen in verduurzaming, zit al in je financiële administratie. Door je boekhoudsysteem uit te breiden met aanvullende categorieën of labels voor duurzaamheidsdata, voorkom je dubbel werk. Een accountant of adviseur kan je helpen om de brug te slaan tussen je financiële en niet-financiële rapportage, zodat je één geïntegreerd proces opbouwt in plaats van twee losse trajecten.
Wat zijn de grootste valkuilen bij het opstarten van duurzaamheidsrapportage?
De meest voorkomende fout is te groot beginnen: bedrijven proberen alles tegelijk te meten en raken overweldigd door de hoeveelheid datapunten. Start in plaats daarvan met de thema's die het meest relevant zijn voor jouw bedrijf en stakeholders, op basis van een materialiteitsanalyse. Een tweede veelgemaakte fout is data verzamelen zonder duidelijk doel of structuur, waardoor informatie onbruikbaar blijkt voor rapportages. Zorg er ten slotte voor dat duurzaamheidsrapportage geen eenmalig project wordt, maar een doorlopend proces met duidelijke verantwoordelijkheden binnen je organisatie.