Waarom vraagt een bank om een gecontroleerde jaarrekening?

7 min

Je bent hier: CROP / Kennisbank / Waarom vraagt een bank om een gecontroleerde jaarrekening?

Een bank vraagt om een gecontroleerde jaarrekening omdat zij onafhankelijke zekerheid wil over de betrouwbaarheid van jouw financiële cijfers voordat zij krediet verstrekt. De accountantsverklaring bij een gecontroleerde jaarrekening geeft de bank het vertrouwen dat de gepresenteerde cijfers een getrouw beeld geven van de financiële positie van jouw onderneming. Hoe groter het gevraagde krediet, hoe meer zekerheid een bank doorgaans verlangt.

Voor veel ondernemers in het hogere MKB komt dit verzoek op een moment dat de organisatie groeit en de financieringsbehoefte toeneemt. Dat roept vragen op: welk risico dekt de bank hiermee af, wat kost het, en hoe bereid je je erop voor? In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen rondom de gecontroleerde jaarrekening en de accountantscontrole.

Welk risico dekt een bank af met een accountantsverklaring?

Een bank dekt met een accountantsverklaring het kredietrisico af: het risico dat een onderneming de lening niet kan terugbetalen doordat de werkelijke financiële situatie afwijkt van wat de cijfers laten zien. De onafhankelijke controle door een registeraccountant verkleint de kans dat de bank beslissingen neemt op basis van onjuiste of onvolledige informatie.

Wanneer een ondernemer een financieringsaanvraag indient, beoordeelt de bank de terugbetaalcapaciteit op basis van de jaarrekening. Zonder onafhankelijke controle moet de bank volledig vertrouwen op de cijfers die de ondernemer zelf aanlevert. Een gecontroleerde jaarrekening biedt een extra waarborg, omdat een registeraccountant heeft vastgesteld dat de jaarrekening voldoet aan de geldende verslaggevingsregels en geen materiële fouten bevat.

Concreet kijkt een bank bij een financieringsaanvraag naar zaken als:

De solvabiliteit en het eigen vermogen van de onderneming
De winstgevendheid en cashflowpositie over meerdere jaren
De volledigheid van verplichtingen en schulden op de balans
De continuïteit van de onderneming op langere termijn

Een accountantsverklaring geeft de bank zekerheid dat deze posten betrouwbaar zijn weergegeven. Dat maakt het voor de bank mogelijk om sneller en met meer vertrouwen een financieringsbeslissing te nemen, wat uiteindelijk ook in het voordeel van de ondernemer werkt.

Wat is het verschil tussen een samenstellings-, beoordelings- en controleopdracht?

Het verschil zit in de mate van zekerheid die de accountant biedt. Bij een samenstellingsopdracht geeft de accountant geen zekerheid over de cijfers, bij een beoordelingsopdracht een beperkte mate van zekerheid, en bij een controleopdracht een redelijke mate van zekerheid. Hoe meer zekerheid, hoe uitgebreider de werkzaamheden.

Samenstellingsopdracht

Bij een samenstellingsopdracht stelt de accountant de jaarrekening op aan de hand van de financiële gegevens die de ondernemer aanlevert. De accountant ordent en verwerkt deze informatie tot een jaarrekening, maar voert geen inhoudelijke controle uit. Er wordt geen verklaring afgegeven over de juistheid van de cijfers. Voor veel kleinere ondernemingen is dit voldoende, maar banken accepteren deze vorm vaak niet bij grotere financieringsaanvragen.

Beoordelingsopdracht

Een beoordelingsopdracht gaat een stap verder. De accountant voert analytische werkzaamheden uit en stelt gerichte vragen aan het management om vast te stellen of de jaarrekening plausibel is. Het resultaat is een beoordelingsverklaring die een beperkte mate van zekerheid biedt. Sommige banken en subsidieverstrekkers accepteren deze vorm als voldoende onderbouwing.

Controleopdracht

De controleopdracht biedt de hoogste mate van zekerheid. De registeraccountant voert uitgebreide controlewerkzaamheden uit, waaronder het toetsen van interne beheersingsmaatregelen, het verifiëren van posten bij derden en het beoordelen van schattingen. Het resultaat is een controleverklaring. Wanneer een bank vraagt om een gecontroleerde jaarrekening, bedoelt zij vrijwel altijd deze vorm.

Het is belangrijk om vooraf goed af te stemmen welk type verklaring jouw bank of financier precies verwacht. Zo voorkom je dat je werkzaamheden laat uitvoeren die uiteindelijk niet aan de gestelde eisen voldoen.

Wanneer is een wettelijke controleplicht van toepassing?

Een wettelijke controleplicht geldt in Nederland voor middelgrote en grote rechtspersonen die op twee opeenvolgende balansdata voldoen aan ten minste twee van de drie wettelijke criteria: een balanstotaal van meer dan 7,5 miljoen euro, een netto-omzet van meer dan 15 miljoen euro, of een gemiddeld personeelsbestand van 50 of meer werknemers.

Deze drempelwaarden zijn vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek (Boek 2, Titel 9). Zodra een onderneming twee achtereenvolgende jaren aan minimaal twee van deze drie criteria voldoet, is zij wettelijk verplicht om de jaarrekening te laten controleren door een registeraccountant of een accountant-administratieconsulent met de juiste bevoegdheid.

Naast deze algemene criteria zijn er situaties waarin een controleplicht eerder kan ontstaan:

Bij bepaalde subsidies of overheidsfinanciering, waar de subsidieverstrekker een accountantsverklaring eist ongeacht de omvang van de organisatie
Bij een gewijzigde juridische structuur, bijvoorbeeld na een fusie of overname, waardoor de geconsolideerde cijfers boven de drempelwaarden uitkomen
Bij non-profitorganisaties waarvoor sectorspecifieke regelgeving geldt, zoals in de zorg of het onderwijs
Wanneer statuten of overeenkomsten met aandeelhouders een controleplicht voorschrijven

Veel groeiende ondernemingen merken pas dat zij de drempelwaarden hebben overschreden wanneer een bank of andere externe partij om een controleverklaring vraagt. Het loont om hier proactief naar te kijken, zodat je tijdig kunt anticiperen op de bijbehorende verplichtingen.

Wat kost een accountantscontrole en waar hangt de prijs van af?

De kosten van een accountantscontrole hangen af van de omvang en complexiteit van de organisatie, de kwaliteit van de interne administratie, het aantal entiteiten dat geconsolideerd moet worden en de sector waarin de onderneming opereert. Er is geen vast tarief: elke controle wordt op maat ingeschat.

Factoren die de investering beïnvloeden zijn onder meer:

Omvang van de onderneming: meer omzet, meer balansposten en meer transacties betekenen meer controlewerkzaamheden
Complexiteit van de bedrijfsstructuur: een holdingstructuur met meerdere werkmaatschappijen vraagt om geconsolideerde controle
Kwaliteit van de interne administratie: een goed georganiseerde administratie met heldere processen versnelt de controle aanzienlijk
Sectorspecifieke eisen: bepaalde sectoren kennen aanvullende verslaggevingsregels of toezichteisen
Eerste jaar versus doorlopende controle: het eerste jaar vergt doorgaans meer inspanning omdat de accountant de organisatie nog moet leren kennen

Een goede tip is om vooraf een helder gesprek te voeren met je accountant over de scope van de opdracht en de verwachte werkzaamheden. Zo krijg je vooraf inzicht in de investering en voorkom je verrassingen achteraf. Vraag ook naar mogelijkheden om de controle efficiënt in te richten, bijvoorbeeld door een goede voorbereiding van je eigen administratie.

Hoe bereid je je organisatie voor op een accountantscontrole?

Een goede voorbereiding op een accountantscontrole begint met het op orde brengen van je administratie, het tijdig afsluiten van de boekhouding en het samenstellen van een compleet dossier met onderliggende documentatie. Hoe beter je voorbereiding, hoe soepeler en efficiënter de controle verloopt.

Concreet kun je de volgende stappen nemen om je organisatie optimaal voor te bereiden:

Sluit de administratie tijdig af: zorg dat alle boekingen zijn verwerkt, bankrekeningen zijn afgestemd en openstaande posten zijn geanalyseerd
Stel een controleklaar dossier samen: verzamel contracten, leningsovereenkomsten, notulen van bestuursvergaderingen en overige relevante documenten
Voer een interne review uit: loop de jaarrekening kritisch door en controleer of alle posten juist en volledig zijn verwerkt
Stem af met je accountant: bespreek vooraf de planning, de benodigde informatie en eventuele aandachtspunten
Betrek je team: zorg dat de betrokken medewerkers beschikbaar zijn om vragen te beantwoorden en aanvullende informatie aan te leveren

Organisaties die voor het eerst een accountantscontrole ondergaan, doen er goed aan om ruim van tevoren te starten met de voorbereidingen. Een pre-audit of tussentijdse controle kan helpen om eventuele knelpunten vroegtijdig te signaleren, zodat deze voor de eindcontrole zijn opgelost.

Hoe CROP accountants & adviseurs helpt bij jouw gecontroleerde jaarrekening

Wanneer een bank vraagt om een gecontroleerde jaarrekening, wil je een accountant die niet alleen de controle vakkundig uitvoert, maar ook begrijpt wat jouw onderneming nodig heeft. Bij CROP combineren we de persoonlijke aanpak van een middelgroot kantoor met de diepgaande expertise van een grote organisatie. Met onze WTA-vergunning van de AFM en een team registeraccountants dat tot de top 15 van Nederland behoort, bieden we precies de zekerheid die jouw bank en andere stakeholders verwachten.

Wat je van ons kunt verwachten:

Een pragmatische en efficiënte controle van de jaarrekening, afgestemd op jouw specifieke situatie
Helder advies over welk type opdracht (samenstelling, beoordeling of controle) daadwerkelijk nodig is voor jouw financieringsaanvraag
Persoonlijke begeleiding door een vaste accountant die jouw onderneming kent en meedenkt over de lange termijn
Toegang tot brede expertise onder één dak, van fiscaal advies tot corporate finance
Een no-nonsense werkwijze zonder onnodige kosten of verrassingen

Wij denken en handelen als ondernemer, omdat we dat zelf al ruim vijftig jaar zijn. We begrijpen de druk die externe partijen kunnen uitoefenen en helpen je om met vertrouwen je financieringsaanvraag of aandeelhoudersrelatie tegemoet te treden. Benieuwd wat we voor jouw organisatie kunnen betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.

Gerelateerde artikelen

Alle s