Schenkingen: vrijstellingen, tarieven en aandachtspunten voor 2026

In dit artikel beschrijven we de actuele vrijstellingen en tarieven voor 2026. Daarnaast behandelen we aandachtspunten bij de timing van een schenking en lichten we een aantal vormen van schenken toe. Daarbij staan we kort stil bij verwachte ontwikkelingen die relevant zijn voor vermogensplanning.

De basis: vrijstellingen en tarieven in 2026

In 2026 kunnen de volgende bedragen zonder heffing van schenkbelasting worden geschonken:

• Jaarlijkse vrijstelling ouders aan kinderen: € 6.908
• Jaarlijkse vrijstelling overige verkrijgers (bijv. kleinkinderen): € 2.769
• Eenmalig verhoogde vrijstelling (18–40 jaar, vrij besteedbaar): € 33.129
• Eenmalig verhoogde vrijstelling voor studie (18–40 jaar): € 69.009

De verhoogde vrijstellingen kunnen per kind éénmalig worden benut en vervangen in dat jaar de reguliere jaarlijkse vrijstelling. Voor schenkingen voor aankoop of verbouwing van een woning bestaat geen aparte vrijstelling meer. Voor schenkingen van maximaal het jaarlijks vrijgestelde bedrag hoeft geen aangifte schenkbelasting te worden gedaan.

De tarieven zijn afhankelijk van de relatie tussen schenker en ontvanger en de waarde van de verkrijging boven de vrijstelling:

Dezelfde tarieven gelden overigens voor de erfbelasting.

Timing van de schenking: de 180-dagenregeling

Een belangrijke bepaling rondom schenken is de 180-dagenregeling. Deze is relevant wanneer een schenker binnen 180 dagen na het doen van een schenking komt te overlijden. In dat geval wordt de schenking fiscaal behandeld alsof deze door overlijden is verkregen, zodat in die gevallen niet extra gebruik kan worden gemaakt van de geldende vrijstellingen en lage tarieven.

Wanneer er al schenkbelasting is betaald over de schenking die is gedaan binnen 180 dagen voor overlijden dan wordt deze verrekend met de verschuldigde erfbelasting. De regel geldt ook wanneer het overlijden niet voorzienbaar was. Er bestaat geen uitzondering voor onverwachte overlijdensgevallen.

Vanaf 1 januari 2026 worden schenkingen binnen 180 dagen voor overlijden automatisch tot de nalatenschap gerekend, zodat (voor zover dat noodzakelijk zou zijn geweest) geen aangifte schenkbelasting hoeft te worden gedaan.

Tip: Door schenkingen in het begin van het jaar te doen is de kans groter dat de 180 dagen zijn verstreken bij onverhoopt overlijden in hetzelfde jaar. Als je een (jaarlijkse) schenking wil doen, dan kan dat daarom het beste aan het begin van het jaar. 

Ook voor de planning van vermogen in box 3 kan een schenking aan het begin van het jaar voordelig uitpakken. Het rendement over het geschonken bedrag komt namelijk vanaf de schenking niet meer toe aan de schenker. Verschillende vormen van schenken

De meest bekende vorm van schenken is het schenken van contanten, bijvoorbeeld door het overmaken van een geldbedrag. Maar schenken kan ook op andere manieren, en soms zijn die beter passend. Andere veelvoorkomende opties zijn bijvoorbeeld de volgende.

• Schenking onder schuldigerkenning (schenking op papier): de schenking wordt in dit geval niet overgemaakt maar direct ‘teruggeleend’ door de schenker. Het rentepercentage is in beginsel op basis van een wettelijke bepaling is bepaald op 6%, waardoor jaarlijks extra vermogen overgedragen wordt zonder heffing van belasting. De verwachting is dat dit rentepercentage met ingang van 1 januari 2028 wordt verlaagd, waardoor het voordeel afneemt. Voor bestaande schenkingen onder schuldigerkenning zal een overgangsregeling gelden, waardoor het doen van een schenking onder schuldigerkenning op korte termijn verstandig kan zijn.
• Schenking van (een gedeelte van) een beleggingsportefeuille: vergelijkbaar aan een schenking in contanten kan ook een (gedeelte van een) beleggingsportefeuille worden overgeschreven op naam van de ontvanger. Door sommige banken of beleggingsinstellingen worden er voor het overdragen geen aan- en verkoopkosten in rekening gebracht.
• Schenking via familiefonds of stichting: door vermogen onder te brengen in een fonds of stichting kan het economisch belang bij het vermogen in gedeeltes worden overgedragen, waarbij optimaal gebruik kan worden gemaakt van de vrijstellingen en het lage tarief, zonder dat het vermogen versplintert. De zeggenschap over het vermogen kan achterblijven bij de schenker.
• Schenking van onroerende zaken: bij het overdragen van onroerende zaken speelt zowel schenkbelasting als overdrachtsbelasting een rol. De betaalde overdrachtsbelasting mag echter (grotendeels) op de verschuldigde schenkbelasting in mindering worden gebracht. Betreft het een woning, dan geldt alleen nog dit jaar als waarde voor de schenkbelasting de WOZ-waarde. Vanaf 1 januari 2027 wordt ook voor woningen de marktwaarde aangehouden bij een schenking ervan.
• Schenken van ondernemingsvermogen: voor het schenken van ondernemingsvermogen gelden specifieke regels en vrijstellingen. Meer daarover lezen kan hier: Schenken of erven van aandelen: over de huidige regeling | CROP accountants & adviseurs

Tot slot

Schenken blijft een dynamisch onderdeel van fiscale vermogensplanning. Voor 2026 bieden de geïndexeerde vrijstellingen weer iets meer ruimte, maar het blijft essentieel om tijdig en strategisch te schenken. De verschillende vormen van schenken geven veel mogelijkheden de overdracht van vermogen op een bij jouw situatie en toekomstplannen passende wijze vorm te geven.

Wil je meer weten over schenken in jouw persoonlijke situatie? Neem dan contact op met je CROP-contactpersoon of met ons estate planningsteam via info@crop.nl .